Ons belang
1994-05-20
Nu eens wat anders over die verkiezingen. Neem nu de ouderen-partijen. Twee partijen, met resp. 6 en 1 zetel, in de loop van een maand of drie ontstaan als protest tegen de "bevriezing van de AOW" en de algehele "discriminatie van ouderen". Ik heb er haast alleen nog maar beminnelijke, aardige en begripvolle stukjes over gezien. Zo van: dat het CDA toch zo stom heeft kunnen zijn om z'n achterban zó van zich te vervreemden! En: kijk, kijk, wat leuk, de ouderen emanciperen zich!- Jaargang 38
- nummer 10
Maar ik vind deze ontwikkeling helemaal niet leuk en dat wou ik graag eens even kwijt. Want waar komt het uiteindelijk allemaal op neer? Het komt erop neer dat steeds meer mensen niets anders te melden hebben dan: eigen zaak eerst. In feite begon het al bij de gemeenteraads-verkiezingen, waar de lokale partijen van "eigen straat eerst" het over het hele land zo goed deden.
Er zijn nu tal van plaatsen met wethouders uit de cultuur van "we zijn overal tegen en politici zijn boeven". Dat zal overigens niet zonder reden gebeurd zijn. Ik hoor als verklaring wel, dat de traditionele partijen zich zo regentesk gedroegen en dat ze nauwelijks naar de bevolking luisterden. Ik sluit dat niet uit en erken dat er dan reden was om ze een lesje te leren. Maar dan hoeven we nog niet blij te zijn met lokale partijen, die geen hogere filosofie hebben dan "Ons Belang". Ik ben bijvoorbeeld benieuwd, wanneer de eerste wethouder van dit type zal besluiten om royaal onderdak te bieden aan asielzoekers...
Ontevredenen
En landelijk konden de ontevredenen zich dan bundelen in de partijen van "eigen uitkering eerst". Dat zal ook wel niet zonder reden zijn. Zo is het een rare zaak, dat de grote partijen ouderen weren uit de Tweede Kamer en uit andere functies. Dat is een ingeslopen gewoonte, die de laatste jaren steeds strikter gehanteerd wordt. Bijna zo zot als het feit, dat kerkeraden steeds minder ouderen als ouderlingen durven te benoemen. Maar het is een feit, dat de "opstand der gezagsgetrouwen" pas begon toen de centjes in geding leken. En dat was nog een rare zaak ook. Het verhaal waar het CDA mee kwam was, dat àlle inkomens op de nul-lijn moeten. Of het nu om inkomens, om uitkeringen of watdan ook gaat. Eigenlijk verbaasde niemand zich daarover, totdat een verslaggever vroeg: "geldt dat ook voor de AOW?". En toen het antwoord daarop bevestigend was, toen was de boot aan. De presentatie zal wel niet best geweest zijn - dat moet het CDA intern maar uitmaken. Maar de reactie is wel ontluisterend. Honderdduizenden kiezers, die hun partij vaarwel zeiden om zich te verenigen op de smalle basis van het eigenbelang.
Zouden ze echt geen diepere gedachte meer kennen?
En dan heb je naast "eigen straat" en "eigen uitkering" natuurlijk ook nog de partij van "eigen volk eerst". Voor de goede orde: ik scheer lokale partijen en ouderen-partijen hiermee niet over één kam. Van vreemdelingenhaat wil ik hen bepaald niet betichten. Maar een overeenkomst zie ik wel in het feit, dat al deze partijen alleen voor 't eigen kleine kringetje opkomen en dat vind ik een beangstigende ontwikkeling.
Mensen geloven steeds minder in de grote visies op het leven en op de richting die we met de maatschappij uitmoeten. En in plaats daarvan komt niet een nieuwe visie, maar het allerkleinste eigenbelang.
Minimaal geprofiteerd
En binnen deze samenhang moet je dan plaatsen, dat de kleine christelijke partijen zo minimaal geprofiteerd hebben van de afkalving van het CDA. Kijk eens, of je de luis of de pels wilt steunen, dat vind ik een eerlijke afweging.
Maar de werkelijkheid is veel triester, namelijk dat mensen zich inderdaad niet meer herkenden in hun oude CDA en dat ze daar ook over klaagden, maar dat ze uiteindelijk... ik mag wel zeggen nergens meer aan doen. Op politiek gebied dan. We kennen dat verschijnsel eigenlijk wel uit het kerkelijk leven.
Ik heb tenminste heel wat mensen gesproken, die soms bij me thuis kwamen om hun nood te klagen dat ze stenen voor brood kregen in de grote kerk waar ze toe behoorden. En dat het maar niks was, enzovoorts. En uiteindelijk?
Uiteindelijk gingen ze nergens meer heen. Ze haakten af van de kerk waar ze bij hoorden, maar vonden het een te grote stap om naar één van die kleine kerkjes te gaan. En dat vind ik het ergste. Ik respecteer een principiële keuze voor de grote kerk, ik respecteer nog meer een keuze voor een van de andere kleine kerken, maar waar ik me zorgen over maak, dat is over de niks-heid. Dat is in de kerk erg en dat is, overigens op een andere manier, ook in de politiek niet best. Het hangt met m'n dagelijks werk samen, dat ik me over de kerkelijke situatie het meeste zorgen maak. Ik bid en werk op eigen plaats (dat is in een van de kleine kerken) voor meer overtuigingskracht en aantrekkingskracht. En ik dank God voor wat anderen op hun plaats doen.
Het zou me een lief ding waard zijn als we het daar in de politiek ook in zochten: bidden om kracht, danken voor wat anderen doen en zo strijden tegen de niks-heid. Dat lijkt me de enige wijsheid in een duistere tijd.