Over geweld en een persoonlijk God
2007-07-27
Wie het zwaard opneemt heet het tweede deeltje uit de reeks Utrechtse Cahiers. Dat is een reeks brochures die opgezet is vanuit de Theologische Faculteit van de Utrechtse Universiteit door theologen die ‘willen staan in de traditie van de klassieke theologie’. De boekjes worden gepresenteerd als toegankelijke brochures die bestemd zijn voor gebruik op kringen en in gespreksgroepen.- Jaargang 51
- nummer 15
Moeilijk thema
Wie het zwaard opneemt heeft het moeilijke thema ‘Christelijk geloof en geweld’ tot onderwerp. In een aantal hoofdstukken , geschreven door diverse auteurs, komen verschillende aspecten voorbij. Zo is er een hoofdstuk dat laat zien hoe christenen in de loop van de geschiedenis positief of negatief met geweld omgingen. In innerlijke strijd of in gevecht naar buiten toe. Soms ter verbreiding van het Koninkrijk van God.
Dr. Sam Janse toont duidelijk aan dat de islam van het begin af aan geweld geaccepteerd heeft om ‘het goede religieuze doel’ te bereiken. ‘Een theocratische religie als de islam die tegelijk missionair is, brengt per definitie geweld
over de wereld.’ (19)
Geweld in de bijbel
Dr. Plaisier schrijft over het geweld in het Oude en in het Nieuwe Testament. Uiteraard geeft het eerste meer moeite dan het tweede; het maakt ook het meest nieuwsgierig. Zijn beschouwing van het geweld in het Oude Testament loopt uit op de conclusie: ‘De geschiedenis van Jozua die het volk het land invoert, wijst naar Jezus die de zijnen hun erfenis schenkt. De moraal van Jozua, die het kennelijk mede mogelijk maakt dat volkeren worden uitgeroeid, kan niet mee worden genomen in het rijk dat met Jezus aanbreekt. Die is opgeheven in het gebod van Jezus ‘hebt uw vijanden lief’.
Er is een uiteenzetting over het recht van zelfverdediging. ‘Over zelfverdediging hoeven we geen slecht geweten te krijgen, maar ze kan hooguit een gewapende vrede brengen. Alleen de Heer kan en wil je vrijmaken van de ‘noodzaak’ tot verweer.’ Ook de thema’s ‘het geweld dat van de overheid uitgaat’ en ‘de houding van vervolgde christenen die onder geweld gebukt gaan’ krijgen elk hun eigen hoofdstuk.
Hart en verstand
Al kom je in verschillende hoofdstukken wel dingen tegen die je persoonlijk geloofsleven raken, het deeltje dat een jaar eerder verschenen is, sluit directer aan bij je eigen relatie met God. De titel maakt dat al duidelijk: ‘Om een Persoonlijk God’. Het is een bijbelse verdediging van de Here als een sprekende God die zich aan de mens openbaart en deze uitnodigt tot een persoonlijke relatie. De auteurs gaan in tegen theologen als Kuitert en De Lange en tegen een stroming als het ‘ietsisme’. Het is een verdediging vanuit het hart zonder dat het verstand buiten spel gezet wordt.
Dominee-arts Guus Labooij zet in de inleiding de toon: Ik zelf kom van buiten de kerk. Door een onbegrepen wonder kwam ik tot geloof. Dat geloof vond ik ook in de kerk. Daar werd het bezongen. Gezang 117 heeft mij vanaf het begin getroffen: en onder millioenen / hebt Gij ook mij in ’t oog. Deze ene zin beschrijft feilloos het gevoel van thuiskomen. Een persoonlijk God kent mij onder miljoenen.
In een gevarieerde set korte hoofdstukjes behandelen de schrijvers Guus Labooij, Arjan Plaisier en Nico den Bok verschillende aspecten van hun geloof in hun persoonlijke God. Met titels als; Ruimte voor een God die ingrijpt; Een almachtige persoon; Verkiezend, maar niet willekeurig; Persoonlijke omgang met God.
Toerusting
Beide boekjes zijn bedoeld ‘voor vorming en toerusting, voor gebruik op kringwerk in de kerk’.
Gespreksvragen en –suggesties voor bespreking zijn niet in de boekjes opgenomen, maar kunnen vanuit aangegeven websites gedownload worden. Hier en daar kom je een pittig hoofdstuk tegen en zo nu en dan zet je een vraagteken, maar over het algemeen lijkt het mij bruikbaar materiaal.
Arjen Plaisier, e.a. Om een persoonlijk God. Utrechtse Cahiers, deel 1. Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer, 2006. 56 blz. € 6,90
Arjen Plaisier, e.a. Wie het zwaard opneemt. Utrechtse Cahiers, deel 2. Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer, 2007. 56 blz. € 7,50