Negende zitting van de Landelijke Vergadering
1994-12-30
In een vorig nummer van Opbouw hebt u kunnen lezen dat de Landelijke Vergadering van onze kerken sprak over eventuele wijzigingen in het AKS (Akkoord van Kerkelijk Samenleven).- Jaargang 38
- nummer 26
Tijdens de negende (!) zitting van 10 december jl, werd die draad weer opgepakt. Ging het op 19 november vooral over artikel 17, dat handelt over de Formulieren van Enigheid en over een ondertekeningsformulier voor predikanten, op de laatst gehouden zitting werd er gediscussieerd over artikel 34 en een punt uit het voorwoord bij het AKS. Dit artikel 34 stelt dat kerken die het niet eens zijn met een beslissing die door een kerkelijke vergadering (regionaal of landelijk) is genomen, zo een besluit naast zich neer kunnen leggen, indien het besluit niet dienstbaar is aan het welzijn van de gemeente. Voor een aantal kerken is handhaven van deze zinsnede belangrijk.
Buitenstaanders
Waarom zouden onze kerken dit artikel en het voorwoord willen wijzigen? De voornaamste reden voor wijziging is dat bevriende kerkgenootschappen als de Christelijk Gereformeerde kerken en de Dopperkerken in Zuid Afrika bezwaren hebben tegen een aantal passages in het AKS. Zoals te verwachten was, waren de meningen over de door de commissie TAKS (Toetsing AKS) in overweging gegeven wijzigingen nogal verdeeld. Bij het begin van de behandeling van het resterende gedeelte van het rapport van de commissie verbaasde commissielid en woordvoerder van de commissie Huizinga zich over de toorn die een aantal voorstellen van de commissie hadden opgewekt. Verschillende afgevaardigden hadden zich tijdens de vergadering van 19 november namelijk ernstig verwonderd over de gedrevenheid en stelligheid van de commissie over de wenselijkheid van de voorstellen. Tijdens de laatste vergadering verzuchtte br. Griffioen uit Loenen a/d Vecht dat er over geen der onderwerpen zo weinig consensus was als over de voorstellen en overwegingen van de Commissie TAKS.
Andere kerkorde
Over de vragen en bezwaren van de Dopperkerken ten aanzien van AKS merkte ds. Busstra uit Zwolle op dat deze kerken wat betreft de kerkordening misschien iets van de Nederlands Gereformeerde kerken kunnen leren: "Het hebben van verschillinde kerkordeningen hoeft voor de ene kerk geen reden te zijn de andere nietgereformeerd te noemen. We kunnen tegen de kerken in Zuid-Afrika zeggen dat het er niet zo op aan komt dat wij een andere kerkorde hebben". Ook de teneur van de bijdragen van andere afgevaardigden was dat wat hen en hun regio's betreft het AKS niet verder gewijzigd behoeft te worden. Vanuit het moderamen van de vergadering kwamen echter geluiden dat het wat mager was het rapport van de commissie voor kennisgeving aan te nemen en het daarbij te laten.
Verschillen
Tweede voorzitter Wattèl uit Hoofddorp wierp daarom de vraag op hoe de Nederlands Gereformeerde kerken met elkaar moeten omgaan wanneer ze zo verschillend zijn. Over tal van zaken immers wordt zeer verschillend gedacht. "We moeten de verschillen uitpraten en niet laten sudderen", aldus br. Wattèl. Deze verschillen komen onder andere tot uitdrukking in de houding die de kerken tegenover het AKS aannemen. Een groot aantal gemeenten heeft het AKS zonder meer aanvaard, een kleinere groep onderschrijft het AKS onder voorbehoud en een ander deel doet wel mee in het verband der Nederlands Gereformeerde kerken, maar gaat niet akkoord met het AKS. Deze groep kerken beroept zich op punt twee uit het voorwoord van het AKS, waarin staat dat het niet onderschrijven van het AKS geen beletsel vormt om toch mee te doen met de andere Nederlands Gereformeerde kerken. De commissie TAKS vraagt zich af of deze kerken nog wel behoefte hebben aan deze ruimhartigheid en niet eens moeten overgaan tot aanvaarding van het AKS.
Vergrootglas
Met de verschillen is het, tussen haakjes, vreemd gesteld. Vanuit de regio's kwamen talloze berichten dat men niet zo zit met de onderlinge verschillen: ze zijn er wel, maar er valt op broederlijke en zusterlijke wijze goed mee te leven. zo kwam uit de regio Noord-Nederland het bericht dat de gemeente van Groningen (de Tehuisgemeente) weliswaar het AKS niet aanvaard heeft, maar toch van harte en ten volle mee doet in regionaal verband, ook tot tevredenheid van de gemeenten die het AKS wél hebben aanvaard.
Forellen
Ds. Koers uit Wormer ging nog een stap verder: "Als er al geen kerken waren die het AKS niet onderschrijven, dan zouden ze moeten worden uitgevonden. Als je wilt weten of je met helder water van doen hebt dan laat je er een paar forellen in zwemmen, als zij het in dat water uithouden dan is het water gezond. Zo is het ook met kerkgenootschappen. Als dissidente gemeenten zich kunnen bewegen in de Nederlands Gereformeerde kerken zonder het AKS te ondertekenen dan moet dat kerkverband wel gezond zijn." Toch beoordeelde een aantal afgevaardigden en met hen ook br. Huizinga van de commissie TAKS de verschi lIen als ernstiger. Volgens br. Wattèl nemen de verschillen zelfs toe.
Hij kwam met het voorstel de regio's te vragen of men tevreden is met de huidige situatie. De Landelijke Vergadering zou de Regionale Vergaderingen moeten vragen of men met de kerken die het AKS niet of slechts voorwaardelijk hebben aanvaard, in gesprek wil gaan. Dit gesprek zou dan moeten uitmonden in een oproep het AKS alsnog te aanvaarden. Als blijkt dat kerken dit niet kunnen zou hun gevraagd moeten worden waarom ze dat niet kunnen. Welke bezwaren zijn er nog tegen het AKS? De Regionale Vergaderingen zouden hun bevindingen vervolgens moeten rapporteren aan de LV.
Een zelfde vraag wilde br. Wattèl aan de regio's stellen in verband met een zinsnede uit Artikel 34 van het AKS. De zinsnede over beslissingen die niet worden geëffectueerd met het oog op het welzijn van gemeente.
Niet door de beugel
Op dit voorstel volgde enige consternatie. Ds. Koers snelde naar de microfoon en betoogde dat dit voorstel kerkrechtelijk niet door de beugel kon. Immers, een Landelijke Vergadering kan een Regionale Vergadering niet voorschrijven wat deze op de agenda moet zetten (artikel 32 AKS). Na een periode van onduidelijkheid werd men het uiteindelijk eens over de volgende aanpak: De Landelijke Vergadering stuurt aan alle plaatselijke kerken een brief met de vraag of ze, gezien de discussie op de LV, willen nadenken over artikel 34 en punt twee uit het voorwoord van het AKS. Het is vervolgens aan de kerken zelf om in regionaal verband over deze zaken te spreken. Dit voorstel werd door een meerderheid der afgevaardigden aangenomen.
De betrekkelijke vrijblijvendheid werd door een meerderheid der afgevaardigden aangenomen. De betrekkelijke vrijblijvendheid van dit uiteindelijke voorstel en de stemming tijdens de vergadering doen vermoeden dat verdere wijzigingen van het AKS voorlopig niet aan de orde is.
Studiebegeleiding
In de ochtenduren van de tiende december werden de beraadslagingen over de Theologische Studiebegeleiding, waarmee men tijdens een eerdere zitting was begonnen, voortgezet. Een regeling voor de opleiding van predikanten binnen de Nederlands Gereformeerde kerken, zoals voorgesteld door de Raad van Toezicht en Advies voor de theologische Studiebegeleiding werd met grote meerderheid aanvaard. Verder werd men het eens over een voorstel van de Raad van Toezicht een commissie in te stellen die de mogelijkheid en wenselijkheid van een gehele of gedeeltelijke eigen opleiding moet onderzoeken. Centraal b-lijft een sterke band met de Christelijke Gereformeerde theologische universiteit en het daarmee samenhangende 'Apeldoornadvies' aan theologische studenten. Ds. De Groot uit Zaandam trachtte de vergadering over te halen het Nederlands Gereformeerd Seminarie sterker te betrekken bij het zoeken naar opleidingsmogelijkheden. Hij noemde het 'Apeldoorn-advies' "achterhaald". Zijn oproep werd echter niet gehonoreerd.
De volgende zitting van de LV zal plaats vinden op 19 januari 1995.