In memoriam ds. Hendrik Kiezebrink 1934-1992
1993-01-15
In de nacht van de eerste op de tweede Kerstdag is hij op 58-jarige leeftijd overleden: Henk Kiezebrink, een collega, een vriend, een begaafd uitlegger van de Schrift, een pastor voor velen.- Jaargang 37
- nummer 2
Zoals Henk Kiezebrink was er geen tweede. Natuurlijk, dat geldt voor ieder mens, maar bij Henk was dat geen gemeenplaats.
Ik heb hem in Kampen leren kennen.
Hij studeerde daar vanaf 1956.Ook al kwam ik pas in 1960aan, toch zagen wij elkaar vaak omdat wij hetzelfde kosthuis hadden. Wat mij trof aan hem was zijn directe manier van biddenbij maaltijden - en zijn tintel-ogen als er (bijv. in de groentijd) wat te beleven was.
Almkerk-Werkendam
Toen hij klaar was met zijn studie kwam hij niet direct aan de slag. Het was in de tijd van de breuk tussen 'binnen- en buitenverband' .
Ook was het achteraf gezien voor hem de eerste confrontatie met een kerkelijke mannenwereld waar hij zich niet thuis bij voelde. Hij woonde enige tijd bij ons in Barendrecht en dat was het begin van een levenslange vriendschap.
Wij waren deelgenoot van zijn vreugde over het beroep van de gemeente in Almkerk-Werkendam. Dat was zijn eerste thuishaven en daar heeft hij zijn gaven als predikant ontplooid.
Die waren heel speciaal. Hij had eerder dan ik - en voor mij wel tot een stimulans - de moed om al gauw de stereotiepe preekopzet, die wij in Kampen leerden, te verwerpen - of beter te overstijgen - nl. eerst een inleiding, dan een thema en verdeling en dan de klassieke 3 of 4 punten. AI in Almkerk-Werkendam ontwikkelde hij de aan hem eigen stijl. Ik zou het de acrobatenstijl willen noemen. Je komt met wat je gevonden hebt in de tekst voor de gemeente - en je laat het regelrecht vanuit je hart opkomen wat je zeggen gaat. Dat gaf hem iets improviseerderigs, maar vergis je niet: er lag heel fijnzinnig en grondig voorbereidend werk aan ten grondslag. Vaak had hij grote delen van zijn preek tevoren letterlijk uitgeschreven. Je merkte dat nauwelijks, want hij stond daar, geheel zichzelf, liet de tekst voor wat-ie-was, met maar één doel voor ogen: het hart te bereiken van de gemeente.
De gemeente voelde dat. Niet iedereen kon die spanning aan, maar velen zijn daardoor dieper geraakt dan door enig ander. Deze stijl van 'acrobaat in de Geest' was ook voor hemzelf riskant. Het vraaqt alles van je op 't moment zelf. Het kon mislukken. In latere jaren werd die druk hem soms te veel. Maar dan spreek ik al over zijn tijd in Baarn.
Baarn
Na 3% jaar met veel vreugde en waardering gewerkt te hebben in Almkerk-Werkendam, is hij in de zomer van 1972naar de gemeente in Baarn verhuisd.
Daar heeft hij in de kracht van zijn leven gestaan (1972-1987)en is hij altijd blijven wonen. De gemeenschap daar heeft enorm veel voor hem betekend.
Hij heeft er gewerkt, het hart gewonnen van de gemeente, hen soms ook geshockeerd en hij is door alles heen van ze blijven houden. Ook als pastor had hij uitzonderlijke gaven.
Hij kon 'eruitluisteren' wat erin zat en was het grootst op plaatsen waar de pijn en het verdriet het diepst waren.
Die gaven als pastor zijn er in de laatste jaren van zijn 'leven het meest uitgekomen. Met name toen hij na zijn 'Baarnse' tijd nog jaren verbonden was aan het bijzonder pastoraat in de gevangenis.
Tot een ernstige hartkwaal hem op non-aktief zette vier jaar geleden. Tot zijn hart bezweek. Kerstmis 1992.
Nabeschouwing
Bij dit laatste wil ik aanknopen als ik na deze (te) korte schets van zijn levensloop een nabeschouwing plaats.
Is lichaam en ziel niet één? Als dat zó is, dan blijft het voor mij veelzeggend dat aan het slot zijn hart bezweek.
Want zó herinner ik mij Henk het liefst.
Als een man met een groot hart. Een echt mens. Zijn levensverdriet blijft mij bij. Het is te kort voorbij om daar nu uit te komen (zo ooit). Door Henk ben ik Willem de Mérode gaan lezen en begrijpen.
Heb ik iets gepeild van de eenzaamheid en angst en het onrecht van niet zó te mogen zijn als je naar je geaardheid bent.
Als dominee dan nog wel. Het was meer dan hij kon dragen.
Zijn 'coming out' was dan ook des te nadrukkelijker. Zijn keus voor de homo-beweging zó luid, dat iedereen wel met hem in moest stemmen, ook als je sommige dingen nu niet direct zó voelde als hij.
Aan hem zie ik bewaarheid, wat al aan de aanvang van de Schrift geschreven staat ...en God schiep de mens, mannelijk en vrouwelijk schiep Hij hen en ... Hij noemde hen 'mens' ten dage dat zij geschapen werden. Hij noemde hen (m.v.): mens (Gen.5:2).
Dat is in en boven iedere geaardheid uit wat ons samenbindt. Dat hebben wij in Henk Kiezebrink genoten: zó zoals hij was: een echt mens, met, zoals collega Holwerda uit Culemborg het bij de begrafenis uitdrukte, zijn gezegende ogen, zijn gescherpte oren, zijn gekwelde geest en zijn beroerde hart.
In dat alles mens, vriend, pastor, levend van het Evangelie dat hijzelf mocht brengen, dat God zich in Jezus Christus ontfermt over zijn mensenkinderen (Joh.3:16).
Wij zullen hem missen.