Het beeld van de Vader
1993-11-19
De psycholoog René Diekstra mag wel één van de 'goeroes' van deze tijd worden genoemd. Tal van boeken zijn er van zijn hand verschenen en ook schrijft hij wekelijkse columns waarin allerlei behartenswaardige zaken aan de orde komen.- Jaargang 37
- nummer 24
Zijn kracht ligt in het feit dat hij de menselijke verhoudingen, en dan m.n.
de problemen die daarblnnen kunnen ontstaan, voor iedereen begrijpelijk weet te beschrijven. De wetenschap is uit de ivoren toren gekomen om het heil aan de mensen te brengen. Dit laatste vermeld ik met nadruk want Diekstra komt uit .een zeer gelovig katholiek milieu. Hij heeft daar nadrukkelijk afstand van genomen en ontkent in alle toonaarden dat God bestaat (een verzinsel van mensen). Maar zoals je wel vaker bij ex-gelovigen ziet, is de behoefte om te preken bij hen heel sterk aanwezig. (Ik moet dan altijd aan de zalvende toon van Joop den Uyl denken.) Frappant om te lezen vind ik telkens weer dat het hele stelsel van normen en waarden van de christelijke leer bij hem volkomen intact aanwezig is. Goed en kwaad, de menselijke schuld, onze verantwoordelijkheid en zijn manier om ons met ons eigen falen te confronteren, het sluit naadloos aan.
Maar dan stopt hij en trekt de lijn niet verder door. Hoe dit alles zo gekomen is en vooral wie ons van dit alles kan bevrijden, daarmee komt hij niet op de proppen. De mens moet zichzelf helpen, zichzelf genezen en Diekstra is niet te beroerd om daar een handje bij te helpen. Het spreekt vanzelf dat werkelijke troost en uitzicht op die manier niet geboden worden, al zullen niet-gelovigen dit uiteraard ontkennen. Dat is ook de reden waarom een boekje als 'Je verdriet voorbij' over zelfmoord bij jongeren, ondanks de integere aanpak toch tekortschiet. Niet zoals een CDA-kamerlid zei vanwege het aanzetten tot zelfmoord, want zij heeft het boekje absoluut verkeerd geïnterpreteerd, maar omdat niet is verwezen naar de grote Genezer die ook suïcidale jongeren wil vastgrijpen. Hij blijft steken bij een Indiase goeroe en ruilt dus het ene geloof voor het andere in.
Ook in zijn stukjes kom je vaak voorbeelden uit de Indiase wijsheidsliteratuur tegen.
Vaak houdt hij zich bezig met de relatie vader - zoon. Daar mankeert nogal eens wat aan. De man is in deze laatste decennia überhaupt behoorlijk op de helling gezet en dat lijkt me niet altijd gemakkelijk voor het sterke geslacht.
Als je ziet waaraan mannen tegenwoordig moeten voldoen°i.t.t. vroeger dan kan ik me voorstellen dat de mannenbroeders van de SGP maar liever met geen van deze zaken te maken willen hebben! Zelf houd ik niet zo van struisvogelpolitiek en Diekstra ook niet. Openheid, praten erover is zijn slogan. In zijn praktijk is hem keer op keer opgevallen hoe zonen vastzitten vanwege hun gevoelsarme relatie met hun vader en hoe vaders worstelen met het onvermogen om op een emotionele manier met hun zonen om te gaan. Dochters kun je vertroetelen, zonen corrigeer je. En zo zitten generaties vast in dezelfde vicieuze cirkel.
In mijn eigen omgeving ken ik hier vele voorbeelden van. Afgezien van de trieste gevolgen voor een mensenleven: zonen die zich nooit als volwaardige mensen leren zien, nooit bepaalde dingen met hun vader kunnen bespreken en blijven zitten met de pijn van het miskend zijn, signaleer ik nog een ander, vaak groter probleem nl. het beeld van de Vader dat wij hebben. Hoe kan er bij mannen een beeld gevormd worden van een liefhebbende Vader in de hemel als hun eigen vaders weinig of helemaal niets van dat beeld (kunnen) laten zien. Ditzelfde geldt uiteraard voor vrouwen maar nogmaals, vaders zijn vaak beter in staat met hun dochters dan met hun zonen om te gaan.
Een volgende keer wil ik hier graag iets meer over vertellen.