De voorzeide leer
1992-06-05
Enkele maanden geleden ontvingen we ter bespreking deel 1z uit genoemde reeks, 'Openbaring' of zoals het titelblad aangeeft 'De Openbaring van Johannes'. Dat zou - zo dachten we toen - een goede gelegenheid zijn de aandacht van onze lezers (nog eens) op die serie te vestigen, iets over ontstaan en uitvoering vertellen en informatie geven over de stand van zaken.- Jaargang 36
- nummer 12
Aanleiding
We moeten daarvoor in de geschiedenis teruggaan tot de 30-er jaren. Toen was het generaal bezien niet best in de (syn.) Gereformeerde kerken. Na veel zegen rond de eeuwwisseling was er geleidelijk aan in leer en leven een vanzelfsprekendheid gekomen, een gezapige rust. Het zondaar-zijn, de verlossing daaruit, de beloften, die de HERE had gegeven voor de grote toekomst, we wisten het allemaal zo goed. In boek en blad werd er over geschreven, maar het leefde niet meer in de gemeenten.
Wel was er de overtuiging ware kerk te zijn, althans recht op die naam te hebben. En toen Hij ons, in Zijn grote genade verlossing uit dat knellende juk van theologische bindingen gaf en Zijn Levende Woord gehoor kreeg, kwam het leven in een nieuwe gehoorzaamheid als met een lentewind verfrissend over die kerken. Tegelijk echter werd verzet daartegen openbaar.
Kerkelijke vergaderingen, zelfs synodes trachtten de mond te snoeren van.
hen, die de rijkdom van het Verbond uitstalden.
In die situatie moeten we het begin van 'De Voorzeide Leer' plaatsen. In 1960 verscheen van de hand van ds. C. Vonk, predikant te Schiedam, een toelichting op de Heidelbergse Catechismus.
Hij had daarin zijn catechetisch onderwijs beschreven; dat was méér dan enkel een toelichting op dit belijdenisgeschrift; het was een spiegel, waarin het leven tegenover de leer werd getekend en derhalve een oproep om bekering, naar-de-Schriften. Velen waren toen erg blij met het voornemen dat schrijver en uitgever een vervolgwerk zouden verzorgen over de Nederlandse Geloofsbelijdenis en daarná zouden toelichtingen op de bijbelboeken volgen. Het geheel werd onder de naam 'De Voorzeide Leer' gepresenteerd met als onderverdeling deel
I De Heilige Schrift,
II De Heidelbergse catechismus,
III De Nederlandse Geloofsbelijdenis.
Een groots werk, ook omdat toen ds.
Vonk alleen als redacteur zou optreden.
Doelen karaktervan de serie
In het eerste boek van deel I (Genesis) lezen we in de inleiding dat "de reeks niet bedoelt een bijbelse geschiedenis te geven. Ook geen commentaar. Aan het een noch aan het ander bestaat in deze tijd behoefte. Iets anders evenwel is het aan iemand alvast iets te vertellen over een stad die zij bezoeken of over een schilderij dat hij bezichtigen gaat. Waarom zou men zo niet de bijbellezer vast iets kunnen meedelen over het boek of de brief of welk deel der Heilige Schrift ook, dat hij ter hand wil nemen? B.v. hoe zo'n brief of boek ingericht is, welke strekking het heeft enz.? Kortom, het kan zeer nuttig zijn alvast iets af te weten van het antwoord op de vraag hoe het straks te lezen Schriftgedeelte zichzelf bij ons aandient." (5) Deze doelstelling is in de 30 jaar daarna gehandhaafd, getuige het volgende citaat uit een folder (1975): "Het doel dat bij het opzetten van de reeks 'De Voorzeide Leer' en bepaald met de delen over de Heilige Schrift, voor ogen heeft gestaan, is geweest het iedereen die het horen wilde, toe te roepen 'kijk die Bijbel 's een mooi boek zijn! Daarom moet er over die Bijbel z6 gesproken worden, dat de mensen er nieuwsgierig naar gemaakt worden en begerig om hem zelf te gaan lezen. Dan is het doel van de auteurs die aan dit grootse werk bijdragen, bereikt. Want zij hebben als uitgangspunt gekozen het onderwijs van de apostel in Romeinen 10:17, zo is dan het geloof uit het horen (c.q.
lezen) en het horen door het Woord van Christus. Wie er toe gebracht wordt de Heilige Schrift serieus ter hand te nemen, wordt gebracht onder de bediening des Geestes, 2 Cor. 3:8".
Uitgever
De oorspronkelijke uitgever (Liebeek & Hooijmeijer te Barendrecht) heeft in 1987 de verdere uitvoering overgedragen aan zijn amsterdamse collega Buijten & Schipperheijn, onder ons geen onbekende. Dit had voor de abonné's geen verdere consequenties V.W.b. het abonnement op de reeks, de wijze van uitvoering en de prijs.
Stand van zaken
De delen-Oude Testament zijn compleet: 17 banden, waarvan er 6 van de hand van ds. F. van Deursen zijn en 11 van ds. C. Vonk. Van de Nieuw- Testamentische delen zijn gereed en verkrijgbaar die over de evangeliën (2 delen) en dan onlangs Openbaring.
Het plan is het volgende te verschijnen deel 'Handelingen' te doen zijn dan 2 delen over de apostolische brieven.
Het geheel is dan 23 banden. Je komt onder de indruk van de omvang van deze reeks die in de 9000 bladzijden omvat. Aanschaffing ervan vergt een bedrag van f 1000 à f 1100. Dit laatste bedrag is met een door de uitgever toegezegde korting annex gespreide betaling. Voorts is nog te vermelden dat een Canadese uitgever zich verbonden heeft een engelstalige uitgave te verzorgen mede voor afnemers in Amerika en mogelijk afnemers elders in de wereld.
1960-1992
Er is in die 30 jaar veel werk verzet, waarbij getracht is de continuïteit te handhaven; toch zijn verschillen van de opgezette planning niet helemaal te vermijden geweest. Die gaan bijv.
over de volgende punten:
• ds. Vonk heeft een medewerker aangetrokken (ds. F. van Deursen)
• de betrokkenheid van ds. Vonk is naarmate hij ouder werd, geringer geworden: te hopen is dat hij gereedliggende copie verder zal kunnen (laten) bewerken.
• de omvang van de boeken is in de loop der jaren kleiner geworden (Leviticus bijv. telt 768 bladz. daarop volgende banden zijn 300-400 bladz. in omvang).
• de prijsontwikkeling is ook duidelijk zichtbaar te maken; het boek Leviticus kost thans f 39,50, maar een deel-Evangeliën (Lucas/Johannes) 368 blz.
en vergt een prijs van f 59,50.
Op enkele onderdelen moest dus worden gesneerd door af te zien van het behandelen van zaken, die niet direct met de Schriftverklaring verband hielden dan wel door 'problemen' te laten liggen. (Als voorbeelden zijn te noemen: de betekenis van het werk van prof. B. Holwerda, de onsterfelijkheid der ziel, het duizendjarig rijk, wetticisme en judaïsme als dreigende gevaren voor Christus' gemeente).
In het volgende nummer komen we nog terug op het te bespreken boek zelf.