Toerstingsavonden (1)
1992-06-19
Wat ik nu ga zeggen is aangekondigd met: ds. P.J.H. Krol vertelt over de suksesvolle toerustingscursus in de gemeente van Kampen. Ik ben niet zo gelukkig met deze aankondiging. Ik ga iets vertellen, dat plaatsvindt in de gemeente van Kampen, en dat alles te maken heeft niet toerusting. Dat klopt.- Jaargang 36
- nummer 13
Maar met de rest van de zin heb ik toch wat moeite. Het woord 'cursus' vermijd ik graag in dit verband. Het zou namelijk de indruk kunnen wekken, dat een deel van de gemeente aan een ander deel van de gemeente zegt hoe het moet. Zeker in combinatie met de toevoeging 'suksesvol' komt het in de sfeer van het toedienen van een oplossing: volg de cursus en weg is het tekort.
Het klinkt ook teveel als iets aparts, iets dat los staat van de rest van wat er in de gemeente gebeurt. Als een uit oplossingenland overgevlogen vreemde eend in de bijt. Iets nieuws, dat eindelijk resultaat brengt. Terwijl de toerustingsavonden gewoon een vorm zijn, een andere vorm zijn voor wat altijd al op allerlei wijze in de gemeente gebeurde en gewoon moet blijven gebeuren.
Toerusting van gemeenteleden is immers niet iets van de laatste tijd. In de vooraankondiging van dit keuzeprogramma heb ik erop gewezen dat 'toerusten' geen modewoord is, maar een oude en blijvende bijbelse term. Ik noemde Ef. 4 en 11Tim. 3. Mag ik die woorden nog even herhalen. In Ef. 4 spreekt Paulus over ambtsdragers, die er zijn "om de heiligen TOE TE RUSTEN tot dienstbetoon". En in 11Tim. 3 wordt het doel van allerlei aktiviteiten in de gemeente omschreven als: "opdat de mens Gods volkomen zij, tot alle goed werk volkomen TOEGERUST".
Het elkaar toerusten in de gemeente is dus een bijbelse opdracht. Het bijbelse woord 'toerusten' betekent letterlijk (ook dat schreef ik al): 'zorgen dat iets aan zijn doel beantwoordt'. Het woord 'doel' is daarbij belangrijk. Een christen bestaat maar niet om te bestaan.
Een gemeente is er maar niet om er te zijn. Een christen heeft een doel! Een gemeente heeft een doel! "Elkaar dienen", zegt Ef. 4. "Goed werk doen", zegt 11Tim. 3. Om aan ons doel (Gods doel!) te beantwoorden is toerusting nodig. Het gaat niet vanzelf. Als er niet aan gewerkt wordt, komt er niets van terecht. Dan schiet een christen, dan schiet de gemeente langs zijn/haar doel heen.
Van deze toerusting moet dus serieus werk gemaakt worden. Dat gebeurt ook. Alle eeuwen door is in de gemeenten het evangelie verkondigd, niet alleen om mensen tot geloof te brengen, ook om die gelovigen te vernieuwen en toe te rusten. De zondagse erediensten spelen in de christelijke gemeente de hoofdrol, ook op dit punt.
Daarnaast moeten we denken aan de ambtelijke bearbeiding van de gemeente door middel van bezoeken aan de huizen. En groot is ook de waarde van verenigingen bij het elkaar toerusten tot dienstbetoon en goede werken.
Als er al zoveel gebeurt aan toerusting, waarom dan daarbij nog speelale toerustingsavonden?
In eerste instantie was dat vanwege een konkrete aanleiding. De eerste serie avonden hadden een speciaal doel, dat niet zo nadrukkelijk en uitgebreid aandacht krijgt langs de zojuist genoemde gebruikelijke toerustingswegen, en dat die aandacht wel nodig heeft, riamelijk: de toerusting tot het zijn van een leesbare brief van Christus.
We hebben daarom zes avonden georganiseerd en met elkaar nagedacht over de thema's: de opdracht, de vreemdelingschap, wat geloof je zelf, geloof je het zelf?, zijn we een aantrekkelijke gemeente? en persoonlijke evangelisatie.
Maar het beviel zo goed deze avonden, het was zo fijn om zo samen te zijn, de uitslag van de slotenquête wees maar in één richting: bis, bis!!, dat we besloten om door te gaan. Zo hebben we dezelfde vorm nu drie jaar gebruikt. Opnieuw voor toerusting van elkaar. Maar met minder specifieke doelen.
Het tweede jaar was het thema: "Samen vieren, samen leven". Opnieuw een serie van zes avonden, met de volgende onderwerpen: de gemeenschap der heiligen, de eredienst als ontmoeting, de verantwoordelijkheid van gemeenteleden ten opzichte van elkaar, de gaven van elk gemeentelid, de positie van de jeugd in de gemeente en gemeenteopbouw. Deze avonden zijn uitgemond in een verzoek aan de kerke raad om een plan op te stellen voor het werken aan de versterking van de onderlinge band en de onderlinge zorg. De kerkeraad heeft toen een 'adviescommissie gemeenteopbouw' ingesteld, die inmiddels ver gevorderd is met een eerste rapport.
De derde serie toerustingsavonden tenslotte, dit voorjaar, had als thema: 'Je mag er zijn!'. Het ging over de hoofdpunten van ons geloof. Met daarbij steeds deyraag: "wat heb je eraan?". Bijvoorbeeld: "wat heb je eraan dat je gedoopt bent?". We wilden ons samen verblijden over het leven dat de Here geeft. De subthema's van de deze keer vijf avonden waren: Je mag er zijn ... want God heeft je gemaakt!, Je mag er zijn ...
want God sloot een verbond met jou!, Je mag er zijn ... want God is te vertrouwen!, Je mag er zijn ... want Gods Geest wil in jou wonen! en Je mag er zijn ... waar ben je nu?!
Wat was nu het eigene van deze avonden.
Wat bracht het enthousiasme teweeg. Dat kwam niet in de eerste plaats door de onderwerpen, maar door de opzet en de sfeer.
De avonden hadden iets weldadigs. Er was verbondenheid en openheid. De gesprekken waren vaak zo van toon, dat men meer durfde zeggen dan anders in de omgang met de gemeenteleden.
Kennelijk was er iets overgekomen van de nadrukkelijke bedoeling van de avonden: er zijn voor elkaar, er zijn ook voor jezelf, elkaar bemoedigen en opbouwen in het geloof.
We hebben daarom geprobeerd de avonden af te schermen naar twee kanten. Naar de objektieve kant en naar de subjektieve kant.
Het mochten geen vrijblijvende studieavonden worden, waarin een boom werd opgezet over een tekst of een probleem, maar waarbij jezelf buiten schot zou kunnen blijven.
Het mochten ook geen vrijblijvende kletsavonden worden, waarin men niet verder zou komen dan "jij vindt" en "ik vind".
De bedoeling was en is: vanuit het Woord van God 'elkaar een hart onder de riem steken, elkaar voorthelpen op de weg van de Here. Ik kan niet zeggen dat dat altijd gelukt is, dat deze bedoeling ook altijd tot zijn recht gekomen is, maar dit samen proberen was een groot deel van de gemeenschappelijke vreugde.
Een fijne zijde van deze avonden is ook, dat jong en oud elkaar ontmoet en spreekt. Veel.van de verenigingen en studiekringen zijn toch wat op een bepaalde leeftijd gericht. Dat mag ook best. Als er daarnaast in de gemeente maar gelegenheden zijn dat een dwarsdoorsnede van de gemeente elkaar ontmoet. Op deze toerustingsavonden spraken
16-jarigen en 80-jarigen elkaar en hadden elkaar iets te zeggen. Het is zowel voor de jongeren als voor de ouderen een onmisbare ervaring.
Nu iets over de praktische opzet.
Bewust zijn de 5 of 6 avonden niet verspreid over het hele seizoen, maar geconcentreerd in de maanden februari en maart, wekelijks maar met één week pauze tussendoor, niet alleen om het animo levend te houden, maar ook om geen concurrentie te vormen voor de bestaande verenigingen en studiekringen.
Wat de avonden zelf betreft, deze bestaan uit twee hoofddelen. We beginnen samen, maar ieder voor zich, met een Bijbelstudie aan de hand van een blad met vragen. Dat duurt ongeveer een half uur. De vragen worden niet nagekeken. Ieder ontvangt wel een korte samenvatting van de Bijbelstudie, met de bedoeling de winst van deze principiële start mee te nemen naar het tweede deel van de avond.
Na de pauze verdelen we ons in groepjes van ongeveer 10 personen en verspreiden ons over het gebouw.
Onder leiding en aan de hand van een blad met vragen entof stellingen praten we dan met elkaar over het thema van de avond. De vragen en stellingen zijn niet bedoeld om stuk voor stuk keurig bij langs te lopen en te beantwoorden.
Het zijn opstarters voor het gesprek. En ze kunnen helpen de verschillende kanten, die er aan het thema zitten, in het vizier te houden.
Er is daarna geen plenaire bespreking meer. De spits ligt echt in het onderlinge gesprek in de kleine groep. Er is ook minstens een uur voor uitgetrokken.
In deze groep kunnen eventueel enkele conclusies getrokken worden, maar ook dat is niet per se noodzakelijk.
Wat iemand er van meeneemt kan per persoon heel verschillend zijn. Er wordt wel gezamenlijk afgesloten met dankzegging en gezang.
Mag ik tenslotte nog iets zeggen over de organisatie.
Er zit heel wat werk in, dat is duidelijk.
Het wordt gedaan en gedragen door een werkgroep van 15 vrouwen en mannen. Samen bepalen zij het onderwerp, mede naar aanleiding van de de vorige keer binnengekomen suggesties.
Als het onderwerp opgedeeld is in 5 of 6 sub-thema's, verdeelt de werkgroep zich ook in 5 of 6 subcommissies, die elk eerst een concept en, na plenaire bespreking, de uiteindelijke versie van de Bijbelstudie en de gespreksvragen voor één avond maken. Zij zijn het ook, die als het dan zover is de leiding van die avond hebben, wat het plenaire gedeelte betreft tenminste. De groepsbespreking wordt geleid door ook de andere leden van de werkgroep.
Een belangrijk onderdeel van de voorbereiding is dan ook een gesprek over: waar moet je als gespreksleider om denken? En het gaat dan niet alleen om: hoe begin ik het gesprek, hoe houden we het gaande, begrijpen we elkaar, gaan we niet teveel buiten het onderwerp en hoe haal ik iemand van zijn stokpaardje. Het is bij deze avonden vooral de taak van de gespreksleider: de goede toon te bewaken, in de lijn van de hele opzet: elkaar helpen met vreugde kind van God te zijn.
Er zou nog veel meer gezegd kunnen worden, vooral over de praktische kant. Maar mag ik het hierbij laten. Het zou ons uiteraard verheugen als ook andere gemeenten hun winst met onze ervaringen kunnen doen. Wij mochten in elk geval merken, dat deze toerustingsvorm meer oplevert dan 5 of 6 fijne avonden. Ze zijn een impuls voor het gemeenteleven in zijn totaliteit.
Ds. P.J.H. Krol, is één van de leden van de 'werkgroep toerustingsavonden' van de Ned.
Gerei. Kerk van Kampen.
Bijbelstudies van de 3 toerustingsseries zijn te verkrijgen bij P.J.H. Krol, J. v. Arkeistraat 11, 8266 CK Kampen, tel. 05202-12524)
1 Inleiding Keuzeprogramma Ontmoetingsdag Barneveld 1992