Kind en occultisme
1991-01-18
Enige tijd geleden heeft Pieter van Kampen in dit blad aandacht gegeven aan het verschijnsel van het nieuwetijds-denken of New Age, en daarbij onder andere gewezen op het universele ervan: "Er is een nieuwe 'alomvattende' levens- en mensbeschouwing in de maak" 1. Het heeft een religieus karakter en vindt ingang dankzij de geestelijke leegte, die ontstaan is als gevolg van de secularisatie.- Jaargang 35
- nummer 2
Een belangrijk aspect van New Age is de aandacht voor occultisme.
Dit element vinden we niet alleen terug in filosofie, literatuur en kunst van de 'nieuwe tijd', maar ook in kindertelevisie-programma 's, in boeken, spelletjes en speelgoed. Voor ouders en opvoeders is het van belang hiervan op de hoogte te zijn om hun kinderen op de juiste manier te kunnen begeleiden. Met dit doel heeft de werkgroep 'Kind en occultisme' van de stichting Bijbel & Onderwijs onlangs een brochure gepubliceerd 2.
Wat is occultisme?
'Occult' betekent 'verborgen', 'geheim'.
Het woord wordt gebruikt om bovennatuurlijke, paranormale verschijnselen mee aan te duiden, zoals helderziendheid en waarzeggerij, spiritisme, toverij en magnetisme. Het gaat hier om buitenzintuiglijke kennis of macht, verkregen via de wereld van de demonen.
Demonen gebruiken deze krachten om de gaven van de Heilige Geest na te bootsen en proberen op deze wijze mensen te misleiden, van God te vervreemden en zo mogelijk aan zich te binden. Meer hierover kan men vinden in bijvoorbeeld de boeken van W.C. van Dam? en W.J. Ouweneel".
De belevingswereld van het kind
Kinderen zijn onbevangen en nemen gemakkelijk aan wat hun verteld wordt. Ze zien op naar hun helden en vereenzelvigen zich met hen. Kinderen zijn creatief en fantasierijk; in een bepaalde ontwikkelingsfase zien ze geen duidelijk verschil tussen fantasie en werkelijkheid. Ze zijn op een voortdurende ontdekkingsreis en leren spelenderwijs. Kinderen willen graag groot zijn en volgen mensen, die hen daarin leiden. In de vroege jeugd is het daarom belangrijk als opvoeder een goed voorbeeld voor het kind te zijn en te zorgen dat kinderen voor hun groei en ontwikkeling goed en verantwoord materiaal krijgen. Door verkeerde invloeden in de vroege jeugd kunnen de vorming en rijping van de persoonlijkheid grote schade worden toegebracht.
Om u een indruk te geven van wat er zoal voor kinderen op het gebied van televisie, speelgoed, boeken en spelletjes aan occults voorhanden is, volgen hieronder enkele voorbeelden.
Speelgoed of speelkwaad
Veel figuren uit tekenfilmseries (The Thundercats, The real Ghostbusters, He-Man and The Masters of the Universe) zijn tegenwoordig als speelgoed te koop. Een voorbeeld hiervan is de figuur He-Man. "Hij is sterk, schoon van gestalte en almachtig. Hij is de Meester van het heelal: niemand anders dan He-Man!" Dit is de telkens weerkerende verheerlijking van deze hoofdfiguur uit de tekenfilmserie. He-Man wordt door het heffen van zijn wonderzwaard (OOkte koop) bekleed met bovennatuurlijke krachten. Hij komt iedereen die hem nodig heeft te hulp. Wat voor invulling zullen kinderen bij het spelen met deze pop aan hun spel geven?
Televisie
In de televisieserie My UWe Pony staat de pony middenin de strijd tussen twee rijken, beide gewapend met magische krachten. De 'goede' strijders maken gebruik van de witte magie - en dat lijkt toelaatbaar omdat het 'goede' doel gediend wordt, de slechte tegenpartij maakt gebruik van de zwarte (slechte) magie. Er zijn kwade heksen en goede feeën, boze'reuzen, goede draken en machtige tovenaars.
Door veelvuldig zien van series met dergelijke inhoud kunnen kinderen allerlei bijbelse voorstellingen mythisch en occult gaan interpreteren.
Voorbeelden: Er zijn meer goede machten naast God en Jezus. Jezus was misschien wel een groot tovenaar.
Er woedt een evenwichtige, nooit eindigende strijd tussen het goede en kwade, tussen licht en duisternis.
Boeken en stripverhalen
Een voorbeeld van een zeer populair kinderboek is De Meester van de zwarte molen, door O. Preussler. Deze molen is een school voor zwarte kunst.
De meester van de molen heeft steeds twaalf leerlingen, waarvan jaarlijks één wordt geofferd. Het boek is een mengeling van (R.K.) christelijke en occulte gewoonten, gebruiken en uitspraken, aantrekkelijk om hardop uit te spreken. Het boek is volkomen ongeschikt voor kinderen.
Een voorbeeld van een strip is De wondersloffen van Sjakie, een voetbalstrip, door F. Bakker en J. Gillatt. In deze strip verschijnt de geest van een dode voetballer aan een jongen, en draagt hem op zijn oude voetbalschoenen te gaan zoeken. De jongen vindt ze en de schoenen verlenen de jongen bovennatuurlijke voetbalvermogens.
Spelletjes
Tegenwoordig doen veel scholieren occulte spelletjes, bijv. het 'glaasjedraaien' . Hierbij worden de letters van het alfabet in een kring op tafel gelegd.
Een omgekeerd glaasje, licht aangeraakt maar niet bestuurd door de deelnemers, beweegt achtereenvolgens langs verschillende letters. De zo gevormde zinnen zijn boodschappen van boze geesten en deelname aan deze spelletjes kan (hoeft niet!) leiden tot gebondenheid.
De wapenrusting van God
De inhoud van veel kinderboeken en televisieseries geeft een volkomen vertekend beeld van de werkelijkheid: zogenaamd goede machten, die de plaats van God en zijn engelen innemen; de duivel die zich voordoet als 'een engel des lichts' (2 Kor. 11:14).
Op verschillende bijbelplaatsen verbiedt God de mens zich bezig te houden met het occulte (Deut. 18:10-12, Lev. 19:26-31, Jes. 8:19-22). Deze verboden dienen om de mens te beschermen.
God wil niet dat de duivel een open poort bij ons vindt om ons te belasten met angsten, waanvoorstellingen, het horen van stemmen, agressiviteit, concentratieproblemen, depressies e.a.
Door een valse voorstelling van de werkelijkheid wil de duivel ons wijsmaken dat hij niet bestaat. Er zijn weliswaar geesten (boze en goede), maar er is geen sprake van een strijd tussen God en de duivel. Vergeving van zonde is niet nodig, want er heeft nooit een zondeval plaatsgevonden.
Als de duivel er niet is, hoeven we ook niet te geloven dat Jezus de dood en de duivel overwonnen heeft en hebben we Hem en zijn verlossende werk niet meer nodig!
Gelukkig leert Gods Woord ons anders: Jezus heeft wel degelijk overwonnen.
"Hij heeft de overheden en machten ontwapend en openlijk tentoongesteld en zo over hen gezegevierd"
(Kol. 2:15). En als wij de wapenrusting van God aandoen en aanhoudend bidden voor ons en onze kinderen, dan zullen we kunnen standhouden tegen de verleidingen van de duivel (Et. 6:10-18). Immers, "onderwerpt u aan God, maar biedt weerstand aan de duivel, en hij zal van u vlieden" (Jac. 4:7):
Noten:
1 P.J. van Kampen. Het nieuwe tijdperk, Opbouw 37-44 (1987). Bij nader inzien, Opbouw 47 (1988) - 3 (1989).
2 R.H. Matzken en A. Nijburg. Kind en occultisme: (je moet niet) spelen met het occulte.
Stichting Moria, Hilversum, 1990.
3 W.C. van Dam. Okkultisme en christelijk geloof. Den Haag, Voorhoeve, 1978, 1988.
4 W.J. Ouweneel. Het domein van de slang.
Amsterdam, Buijten & Schipperheijn, 1978, 1988.