Verscheidenheid (1)
2010-07-30
Meer en meer verliezen in onze tijd de klassieke kerkgrenzen hun betekenis.- Jaargang 54
- nummer 15
Daar is niet één oorzaak voor aan te wijzen; dat zijn er meerdere. Vanuit heel verschillende invalshoeken ben ik dit thema in diverse bladen tegengekomen.
In dit en de komende nummers van Opbouw wil ik er in de Persschouw wat van doorgeven.
Om te beginnen is het een opvallend gegeven dat binnen de PKN meer en meer het besef lijkt door te breken dat je misschien wel heel breed kunt zijn in je opvattingen, maar dat je toch als kerk wel ergens voor zult moeten staan, wil je nog relevant zijn in de wereld van vandaag. ‘Hier sta ik, maar ik kan net zo goed anders’ mag modern klinken, maar het is niet toekomst-proof.
In het Christelijk Weekblad van 25 juni schreef ds Arenda Haasnoot (niet de eerste de beste, ze is vice-preses van de synode van de PKN) een opvallend positief artikel over de Alphacursus. Haasnoot:
In Nederland staat de Alpha-cursus vooral bekend als nogal evangelisch.
Als er binnen de Protestantse Kerk cursussen aanbevolen worden, horen we vooral over de 7 + 1 basiscursus. Deze cursus blijkt landelijk goed verkocht te worden. Toch zie je nauwelijks dat daardoor nieuwe mensen zich aanmelden.
Sterker nog, de deelnemers zijn vooral mensen die al aangesloten zijn bij een kerk. Op zich is dit niet verkeerd, maar de vraag rijst of je deze cursus ‘missionair’ kunt noemen.
Het zou beter zijn duidelijk onderscheid te maken tussen cursussen die bruikbaar zijn voor niet-gelovigen, mensen die zich (opnieuw) willen verdiepen in het geloof, en de verdiepingscursussen voor huidige gemeenteleden.
De Anglicanen binnen de Holy Trinity Brompton Church in Londen weten heel goed waar ze heen willen. Ze durven duidelijk in te zetten op ‘het maken van nieuwe gelovigen’.
Afgelopen week was ik aanwezig op de EMEA-conferentie in Londen, die plaatsvond in de Holy Trinity Brompton Church (hierna HTB): één van de meest bruisende Anglicaanse kerken die Londen rijk is, tevens bakermat van de Alpha-cursus.
In het kader van het missionaire streven binnen de Protestantse Kerk om naar buiten toe (opnieuw) een aansprekende kerk te zijn bleek deze conferentie zeer interessant. Ruim 1200 internationale deelnemers hadden de gelegenheid in de keuken van de HTB mee te kijken. Een aantal dingen viel me op.
Allereerst blijkt dat in deze kerk ruim 1000 mensen per jaar tot geloof komen, alleen al door het geven van de Alpha-cursus. In welke traditionele kerk in Nederland zie je dit gebeuren?
De HTB staat volop in de Anglicaanse traditie maar ondervindt hierin blijkbaar geen belemmering voor nieuwe gelovigen.
Als tweede is het opmerkelijk dat de cursus volledig geaccepteerd is binnen de traditionele kerken. Niemand minder dan de aartsbisschop van Canterbury, RowanWilliams, tevens hoofd van de wereldwijde Anglicaanse kerk, opende de conferentie met een persoonlijke loftuiting. Hij vertelde dat hij de cursus wereldwijd succesvol vond.
Overal zag hij hetzelfde effect: mensen die tot geloof kwamen.
Het was mooi dat verschillende Nederlandse kerkgenootschappen enkele predikanten hadden afgevaardigd om op deze conferentie eens poolshoogte te nemen. Het betrof een bont gezelschap dat bestond uit protestanten, gereformeerden (Nederlands gereformeerden, vrijgemaakt gereformeerden) en rooms-katholieken. De meeste Nederlandse afgevaardigden bleken afkomstig te zijn uit de traditionele kerken.
Dat was mooi, want voor vele traditionele kerken wereldwijd is de Alphacursus zo'n beetje het laatste redmiddel (geweest).
Tenslotte viel me op dat het bruisende netwerk van de Alpha-cursus niet alleen voor nieuwe gelovigen, maar ook voor gehele kerkgemeenschappen ingezet werd. De bisschop van Londen blijkt bij tijd en wijle toestemming te geven om kerkplantingen te starten, daar waar kerken hun deuren sluiten.
Voor een kerk die jaarlijks ruim 1000 nieuwe leden aantrekt, is het geen grote moeite 100 mensen beschikbaar te stellen om in de sluitende kerken iets nieuws op te zetten. Door de Alphacursus en het houden van laagdrempelige diensten ontstaan al snel nieuwe gemeenschappen op deze oude plaatsen.
Zodra de nieuwe gemeenschap levensvatbaar is en op eigen benen kan staan, vertrekken de oorspronkelijke 100 weer naar elders. Zij keren terug naar HTB of starten weer een nieuwe kerkplant.
Denkend aan de Nederlandse context waar niet de bisschop, maar de plaatselijke gemeenten het vooral voor het zeggen hebben, zag ik dit echter niet zo één twee drie voor me. Het zou wel mooi zijn als de landelijke kerk een sturende factor wordt in het toewijzen van leeggelopen kerken aan groepen die nieuw leven kunnen brengen. Het is overduidelijk dat de toekomst van vele traditionele kerken aan een zijden draadje hangt. Vele kerken gaan sluiten.
Wat is er tegen om de Engelse werkwijze serieus tegen het (Nederlandse) licht te houden?
Drs. Menko Biewenga is predikant van de NGK Enschede.