Derde zitting Landelijke Vergadering Ned. Geref. kerken
1991-05-24
Op de derde zitting van de LV lag de nadruk vooral op de relatie die onze kerken hebben met buitenlandse kerken.- Jaargang 35
- nummer 11
Er waren dan ook veel gasten uit het buitenland: Zuid-Afrika, Frankrijk en Indonesië. Opvallende rode draad in het rapport van de commissie 'contact en semensprektnq.met andere kerken (buitenland)' was de kritiek en de onduidelijkheid die in buitenlandse gereformeerde kerken bestaat omtrent het Akkoord van Kerkelijk Samenleven en het funktioneren daarvan. De vergadering stelde een commissie in, die de buitenlandse kritiek zal inventariseren en beantwoorden. Ook kwam een voorstel aan de orde om te komen tot een opleiding tot zendingspredikant en een voorstel om de mogelijkheid te onderzoeken predikanten met de VUT te laten gaan.
Belangrijkste agendapunt was de relatie met diverse buitenlandse gereformeerde kerken. Uit het rapport van de commissie die de contacten met 'het buitenland' onderhoudt, bleek dat het Akkoord van Kerkelijk samenleven (AKS) een punt was waarover zeer veel vragen bestaan. Vooral de Dopperkerken in Zuid-Afrika zetten veel vraagtekens bij het AKS. Ze vinden o.a. dat independentistische kenmerken het AKS tot een struikelblok maken.
Ze bedoelen dat het AKS de plaatselijke gemeenten (te) veel vrijheid geeft om af te wijken van wat tot nu toe in gereformeerde kerken gebruikelijk is, zonder dat zulks landelijk geregeld is: de plaatselijke gemeente heeft te veel vrijheid, volgens de Dopperkerken.
Ze roepen de Ned. Geref. kerk dan ook op terug te keren naar de Dordtse Kerk Ordening (DKO), die stamt uit de 17e eeuw.
Een aantal afgevaardigden op de LV vond dat de kritiek serieus genomen dient te worden en dat moet worden gekeken of en in hoeverre het AKS aangepast zou moeten worden. Het verst ging br. Kadijk uit Dronten, dtede LV een voorstel voorlegde waarin stond dat de LV duidelijk uitspreekt dat ze bereid is het AKS aan te passen in de richting van de DKO en dat ze streeft naar eenheid in kerkregering met de gereformeerde kerken in binnen- en buitenland. De meeste afgevaardigden vonden dit voorstel te ver gaan, te meer ook, zoals voorzitter Wassenaar zei, omdat het AKS zeer goede dingen bevat, ja, in sommige opzichten de DKO naar de kroon steekt. Zo zijn broederliefde en geduld met elkaar beter geregeld dan in de DKO. Bovendien: de kritiek uit het buitenland zwol pas aan nadat vanuit de Vrijgemaakte Kerken allerlei vermeende vuile was van de Ned. Geref.
kerken was buitengehangen, zo relativeerde br. Wassenaar de kritiek op de AKS.
Antwoord
De vergadering leek zich daarbij aan te sluiten, maar wil, daartoe opgeroepen door ds. Vonkeman, de kritiek uit m.n. Zuid-Afrika wel serieus nemen en beantwoorden. Ds. Vonkeman gaf de volgende argumenten om echt serieus aandacht aan de kritiek te besteden.
Ten eerste is de kritiek zeer mild; ten tweede stellen de Ned. Geret. kerken zich kwetsbaar op, door na tijdens een kerkscheuring van ontrouw aan de belijdenis te zijn beschuldigd, zelf met een nieuwe kerkorde te komen. Je laadt daarmee wel de verdenking op je niet meer zo gereformeerd te zijn. In de derde plaats is het verwarrend voor de 'zwarte kerken' in Zuid-Afrika dat ze in eigen land de DKO hanteren en dat in Nederland het AKS funktioneert.
De voorzitter van de commissie, professor Schuurman, zei: "We moeten laten blijken dat we bezig zijn met de bezwaren. Het zou beschamend zijn indien we nu weer geen antwoord zouden geven. We moeten ons bezinnen, maar niet overhaast het AKS aanpassen." Er kwamen ook afgevaardigden naar de microfoon die meedeelden dat ze blij waren met het AKS.
Ds. De Jong uit Zeist merkte op dat hij zich goed kan vinden in het AKS en dat een nauwe binding aan een kerkorde erg formeel kan worden en dat inhoudelijke zaken op de achtergrond raken.
Ds. Van Deursen uit Wezep stelde vervolgens voor een commissie in te stellen die de kritiek op het AKS op zijn waarde moet beoordelen en bekijken of, en in hoeverre er tegemoet gekomen kan worden aan de bezwaren.
Bij het onderzoek moet de commissie nadrukkelijk de kerken en de regio's betrekken. Het moderamen beloofde een uitgewerkte opdracht te formuleren en het voorstel van ds. Van Deursen werd met algemene stemmen aangenomen.
Korrespondentie
De commissie stelde LV ook voor een aantal contacten met buitenlandse kerken aan te gaan of te verstevigen.
De LV nam alle voorstellen aan.
Zo werd besloten kerkelijke korrespondentie aan te gaan met de Reformed Church of Japan en met de Eglise Réformée Evangélique Indépendante de France, een Franse gereformeerde kerk. Ds. Lewin, die namens laatstgenoemde kerken de vergadering toesprak en groette, was zeer blij met het aanbieden van de korrespondentie. Hij zei dat de EREI graag banden aangaan met de Ned. Geref. kerken, kerken die niet van de gereformeerde leer afwijken, wat in de gereformeerde wereld wel steeds meer voorkomt.
Ds. Goossens uit Soemba, Indonesië, was er ook. Hij sprak de vergadering kort toe en sprak zijn vreugde erover uit, dat voor het eerst een afvaardiging uit Nederland de kerk op Soemba had bezocht. Op Soemba heerst een hele andere maatschappelijke en kerkelijke kultuur dan bij ons, maar toch zijn het echte broeders en zusters daar, die de band met Nederland zeer op prijs stellen. De vergadering besloot de contacten met Soemba te blijven onderhouden.
Zending
De vergadering boog zich ook over een brief van de kerk van Leerdam, waarin de zorg wordt uitgesproken over de afnemende belangstelling voor het zendingswerk. Dit bleek vooral, aldus de kerk van Leerdam, "bij het zoeken naar opvolgers voor de dominees Busstra, Kurpershoek en Vonkeman, die als zendeling werkzaam zijn in Zuid-Afrika."
Die ontwikkeling vult de kerk van Leerdam met zoveel zorg dat ze de LV de vraag voorlegde of het wenselijk is een opleiding voor zendingspredikanten op te zetten, eventueel samen met de Christelijke Gereformeerde kerken.
Ook zou de LV de kerken moeten oproepen in de gemeenten, via huisbezoek en prediking, meer aandacht te besteden aan het ambt van predikant en van zendeling.
Veel afgevaardigden onderschreven de stellingen van de kerk van Leerdam niet. Volgens ds. Mudde uit Breukelen is er wel degelijk sprake van liefde voor de zending, maar wordt het minder vanzelfsprekend om naar Zuid-Afrika te gaan. De Zuid-Afrika-zending is een bepaald soort zendingswerk.
Andere vormen zijn ook belangrijk en komen steeds meer in de betanqstêtling te staan, zoals het werk van de fam. Westerkamp in Rwanda en dat van EvTA (Evangelische Toerusting Afrika).
Hij ried de vergadering aan het negatieve oordeel over de zendingsliefde niet over te nemen. Dat deed de LV dan ook niet. De voorstellen van Leerdam werden verworpen.
Fatsoen
Eén van de laatste punten op de agenda ging over fatsoen. Het fatsoen van kandidaten in de theologie en gemeenten om niet voordat de kandidaat examen heeft afgelegd, al tot overeenstemming te komen over een toekomstig beroep. De regio Utrecht wilde dat de LV uitsprak dat een der gelijke overeenstemming niet in de haak is, ook al omdat gemeenten die zich aan de kerkelijke weg houden en dus met afspraken maken wachten tot de kandidaat examen heeft gedaan, de dupe worden en steeds achter het net vissen. Bovendien zou een examen snel tot een vooraf beklonken zaak worden, immers een kandidaat die je wilt beroepen, laat je niet zakken voor z'n examen, ook al verdient hij het niet te slagen.
De LV vond het voorstel betuttelend.
Br. Van Keulen uit Zwolle: "Dit is een kwestie van fatsoen, daarover neem je geen besluiten". Hetgeen geschiedde: de vergadering verwierp het voorstel.
VUT-regeling predikanten
Wel werd een commissie ingesteld die gaat bekijken of het mogelijk is dat predikanten reeds vóór hun 65e ontheffing van hun ambtelijk werk krijgen.
Wel vonden enkele afgevaardigden, onder wie br. Van Helden uit Apeldoorn, dat de kerk wel weer achter de maatschappelijke ontwikkelingen aanhobbelt.
In veel bedrijfstakken staat de VUT-regeling onder druk en nu gaat de kerk kijken of er geen VUT-regeling voor predikanten kan komen.
De commissie die zorg draagt voor een aanvullende gezangenbundel deelde de vergadering mee dat de bundel in juni dit jaar beschikbaar zal zijn.
De voorzitter van de LV, br. Wassenaar, sprak de verwachting uit dat de LV nog minstens tot september en wellicht tot oktober bijeen zal moeten komen.
De volgende vergadering is op 8 juni.
Aan de orde zal dan komen de relatie met de Christelijke Gereformeerde Kerken.