De betrouwbare dateringen van de bijbel (4)
1991-08-03
4.1. De chronologische verwarring in de Ezra-Nehemia periode- Jaargang 35
- nummer 16
Het 3e artikel eindigde met het jaartal 496 v. Chr. als het 4e jaar van koning Jojakim = het 1e jaar van koning Nebukadnezar (Jeremia 25:1). In die SChriftplaats ontmoeten de bijbelse en niet-bijbelse geschiedenis elkaar.
Daarom is het jaartal belangrijk. De encyclopedieën en bijbelcommentaren stellen het meestal op 606 v. Chr. Die traditionele berekening is echter gebaseerd op 1 Kon. 6:1. Zij heeft Israëls 110 'Lo-Ammi' jaren uit de periode tussen de exodus en het 1e jaar van koning Nebukadnezar niet meegeteld.
Als dat wel gebeurt, daalt het 1e jaar van Nebukadnezar van 606 v. Chr. tot 496 v. Chr. Met deze noodzakelijke correctie is wel aangetoond dat 606 v. Chr. niet juist kan zijn, maar nog niet dat 496 v. Chr. een bijbels gefundeerd jaartal is. Er kunnen wel meer fouten in het jaar 606 v. Chr. zitten. Voor het bijbels funderen van 496 v. Chr. is een keten van jaartallen nodig vanaf de schepping van Adam dan wel vanaf 4 v. Chr., zijnde het geboortejaar van Jezus, tot 496 v. Chr. De Schrift bevat de gegevens voor een dergelijke keten.
We behoeven slechts de moeite te nemen haar aanwijzingen nauwkeurig te volgen. Gaande van de ene datering naar de andere, vooruitwijzende dan wel terugwijzende, verkrijgen we de nodige goede jaartallen. Wij zullen het doen. Het is werkelijk de inspanning waard.
In dit 4e artikel zullen we het hebben over de zo verwarde Ezra-Nehemia periode: 496 v. Chr. - 4. v. Chr. De profeet Ezra heeft het O.T. afgesloten.
Het zal ook blijken dat 496 v. Chr. als het 4e jaar van Jojakim = het 1e jaar van Nebukadnezar, juist is. Houdt vol lezer!
Enige later te funderen jaartallen
Door het ontbreken van een goede bijbelse chronologie bevatten de bijbelcommentaren over deze periode doorgaans grote chronologische fouten.
Bij het lezen van de boeken Ezra en Nehemia, die in de hebreeuwse bijbel één boek vormen, moeten we bedenken dat ze geschreven zijn vanuit het hebreeuwse beginsel, dat ook bij de profeten is te vinden, dat eerst verhaald wordt wat naar Gods maatstaven het belangrijkste is, ook al is dit later gebeurd. Daarom wordt de oproep tot tempelbouw (Ezra 1:1,2) waar het boek Ezra mee begint, beschreven vóór de opdracht tot herbouw van de stad Jeruzalem, waar het boek Nehemia mee begint, hoewel de oproep tot tempelbouw (426 v. Chr.) 28 jaar na de opdracht aan Nehemia tot herbouw van de stad Jeruzalem (454 v. Chr.) plaats vindt. Dat de herbouw van Jeruzalem aan de herbouw van de tempel inderdaad is voorafgegaan, blijkt wel uit Haggaï 1:4, waarin Israël verweten wordt in Jeruzalem reeds te wonen in weldoortimmerde huizen, terwijl de tempel nog woest ligt. Want de terugkeer van Israëls God in Zijn woonplaats op aarde, de tempel, dat is het belangrijkste.
Uit de bijbelse chronologie van dr. BULLINGER blijkt dat de gangbare chronologie van de Ezra-Nehemia grote fouten bevat. Vaak realiseren we ons weinig dat Ezra ca. 50 jaar na Nehemia in Jeruzalem aankomt. Voor een eerste oriëntatie in de feiten moge het volgende dienen.
a) De opdracht van de perzische koning ARTHASASTA aan Nehemia tot opbouw van Jeruzalem (Nehemia 2:6) vindt plaats in 454 v. Chr. (zoals blijken zal). Eerst in 426 v. Chr. volgt de oproep van de perzische koning KORES (Ezra 1:2) aan Israël tot tempelbouw.
Deze koning KORES zal blijken een zoon te zijn van AHASVEROS, de gemaal van koningin ESTHER. De namen 'Ahasveros', 'Arthasasta', 'Kores', enz.
zijn namelijk perzische koninklijke titels, als Farao in Egypte, die dezelfde persoon kunnen aanduiden. Darius betekent 'Handhaver', Ahasveros betekent 'Vereerde Koning', enz. Het zijn geen eigennamen. De gebeurtenissen in de boeken Ezra en Nehemia behoren chronologisch in elkaar te worden geschoven, willen ze in de juiste volgorde worden verstaan. Als koning ARTHASASTA = Darius, de Meder = Ahasveros in Nehemia 2:6 Nehemia toestaat Jeruzalem te herbouwen (454 v. Chr.) vermeldt de Schrift nadrukkelijk dat 'zijn gemalin naast hem zat'.
Het was de joodse koningin Esther!
Wonderlijk zijn Gods wegen met Israël.
Zo kan in de boeken Ezra en Nehemia dezelfde persoon onder verschillende titels optreden. Daarom is een bijbelse chronologie onmisbaar.
Dr. BULLINGER heeft nauwkeurig onderzocht aan de hand van drie van elkaar onafhankelijke buiten-bijbelse bronnen wie AHASVEROS = DARlUS, DE MEDER is geweest. Het is duidelijk de koning van Medië 'Asteiages' (griekse benaming). De eerste vrouw van Ahasveros - waarschijnlijk Vasthi uit Esther 1:1,9 - heette in het grieks 'Aryenis', dochter van koning Alyattis van Lydië. AHASVEROS (Asteiages) krijgt een zoon CYRUS (= de Kores uit Jesaja 45:1 en Ezra 1:1) die ongetwijfeld, zoals blijken zal, koningin Esther tot moeder heeft. CYRUS (Kores) krijgt een zoon CAMBYSES (de Arthasata uit Nehemia 5:14). Deze Cyrus (Kores) wordt niet opgevolgd door een zoon, maar door een neef, bekend in de geschiedenis als DARlUS, HYSTASPIS (de Arthasasta uit Ezra 7:1,11,21). De Ezra-Nehemia periode wentelt derhalve rond vier perzische koningen: Darius, de Meder (Ahasveros), zijn zoon Kores, diens zoon Cambyses en diens neef Darius Hystaspis.
b) De vraag rijst: hoe kan in 454 v. Chr. als Jeruzalem nog tot het machtsgebied van koning Nebukadnezar van Babel behoort, de perzische koning Arthasasta (Ahasveros) ooit Nehemia opdracht geven Jeruzalem te herbouwen?
Het antwoord moet zijn: koning Arthasata = Darius, de Meder, kan dat doen aangezien hij, geparenteerd zijnde aan Nebukadnezar (waarschijnlijk is Nebukadnezar getrouwd met een zuster van Darius), Nebukadnezar als regent vervangt tijdens diens zevenjarige waanzin, vermeld in Daniël 4. In het laatste jaar van Nebukadnezars krankzinnigheid geeft Arthasasta (= Ahasveros), als regent van Nebukadnezar, aan Nehemia opdracht Jeruzalem te herbouwen (Nehemia 2:6). Koning Nebukadnezar krijgt in datzelfde jaar 454 v. Chr. zijn verstand terug en bevestigt de opdracht van zijn regent met de lofprijzing van de "koning des hemels wiens werken alle waarheid zijn en wiens paden recht zijn" (Daniël 4:37). Dat gebeurt alles in 454 v. Chr.
Over de familierelatie tussen Nebukadnezar en Darius spreken verschillende buiten-bijbelse bronnen, w.o. Herodotus, 1,74.
Het is wonderlijk hoe ogenschijnlijk onbelangrijke Schriftmededelingen ineens een belangrijke rol blijken te spelen bij het vaststellen van een bijbels jaartal. Wij komen drie koningen met de naam van Darius tegen: Darius, de Meder (= Ahasveros) zullen we Darius 1 noemen, zijn zoon Kores, die ook onder de titel Darius voorkomt (Daniël 9:1), zullen we Darius 2 noemen.
Diens zoon Cambyses treedt in de Schrift niet op onder de titel Darius, wel als Arthasasta (Nehemia 5:14).
Een neef van Cambyses is echter weer bekend als Darius (Hystaspis). Hem zullen we Darius 3 noemen.
4.2 Thans enige bijbelse funderingen
a) 454 v. Chr. Herbouw van Jeruzalem Dit jaartal is belangrijk: het is het begin van Israëls herstel (hoe ligt het vast?) Volgens de grote profetie van Daniël 9:25,26 liggen er tussen de opdracht van koning Arthasasta (= Darius 1, de Meder = Ahasveros) aan Nehemia Jeruzalem te herbouwen (Nehemia 2:6) en de uitroeiing van de Messias 7 + 62 = 69 jaarweken = 483 jaar. Deze opdracht van Ahasveros is derhalve uitgegaan in A.D. 29483 = 454 v. Chr. Daarmee staat dit jaartal onwrikbaar vast. In 454 v. Chr. beginnen de eerste jaarweken van Daniël 9.
b) 454 v. Chr. Einde waanzin van koning Nebukadnezar Als Darius, de Meder (= Ahasveros) als regent van koning Nebukadnezar in 454 v. Chr. Nehemia opdracht geeft Jeruzalem te herbouwen "terwijl zijn gemalin naast hem zat" (Nehemia 2:6) eindigt in hetzelfde jaar de 7-jarige waanzin van Nebukadnezar. Hij neemt het bewind weer over. De waanzin is derhalve begonnen in 454 + 7 = 461 v. Chr. Niet korter, want dan was Darius in 454 niet gerechtigd geweest Nehemia de opdracht te geven. Ook niet langer, want dan was Nebukadnezars lofprijzing aan het einde van zijn waanzin niet de bevestiging van de opdracht tot opbouw van Jeruzalem geweest.
c) 426 v. Chr. Oproep tot herstel van de tempeldienst (Ezra 1:1) Uit het belangrijke jaar 454 v. Chr. is af te leiden dat de inwijding van de tempel (Ezra 6:16) heeft plaats gehad in 454 - 49 (7 x 7 jaarweken, Dan. 9) = 405 v. Chr. Dat is het 6e jaar van Darius 3 (Ezra 6:15). Het 2e jaar van Darius 3 is dus 409 v. Chr. zijnde het jaar waarin de 15 jaar lang onderbroken tempelbouw wordt hervat (Ezra 4:24).
In 409 v. Chr. is derhalve het 70 jaar woest liggen van de tempel geëindigd, dat is derhalve begonnen in 409 + 70 = 479 v. Chr. Dat is het 1ge jaar van Nebukadnezar (2 Kon. 24:8), zijnde het 1e jaar van de heerschappij van Babel.
Die heerschappij is derhalve begonnen in 479 + 18496/497, zijnde het 1e jaar van Nebukadnezar = het 4e jaar van Jojakim. Daarmee is het jaartal van Jeremia 25:1 vastgesteld, als beloofd in artikel 3. Maar dat niet alleen: vast staat nu ook dat de in 496 begonnen 70-jarige heerschappij van Babel eindigt in 496 - 70 = 426 v. Chr. In dat jaar stelt Darius (Ahasveros) zijn zoon Kores (Darius 2) aan als zijn opvolger. We weten dat omdat Dan. 9:1 spreekt over het 1e jaar van Kores, zoon van Ahasveros, koning der Chaldeeën, dat is van Babylonië. Daniël herinnert in Dan. 9:2 de HERE er aan dat de 70 jaar dienstbaarheid van Israël aan Babel, voorzegt in Jer. 25:11, dan voorbij zijn. Dat is in 496 - 70 = 426 v. Chr. Het 1e jaar van Kores is derhalve 426 v. Chr. En Ezra 1:1 zegt dat Kores in zijn 1e jaar Israël oproept de tempel te herbouwen. Dat is dus in 426 v. Chr.
d) 467 v. Chr. Huwelijk van Ahasveros en Esther Dat Kores, zoon van Ahasveros (Dan. 9:1), tevens de zoon van Esther is, wordt ondersteund door de volgende gegevens. Ahasveros is volgens Daniël 6:1 in 426 v. Chr., als hij Babel verovert (door zijn zoon Kores met als generaal Gobryas, volgens Herodotus) 62 jaar. Ahasveros is dus geboren in 426 + 62 = 488 v. Chr. Ahasveros heeft in 454 v. Chr. Nehemia opdracht gegeven Jeruzalem te herbouwen. Het is in zijn 20e regeringsjaar (Nehemia 2:1). Zijn regering is derhalve begonnen in 454 + 20 = 474 v. Chr. Hij is dan 14 jaar oud en nog gehuwd met Vasthi, die hij drie jaar later verstoot (Esther 1:3), dat is in 471 v. Chr. Ahasveros trouwt Esther in zijn 7e regeringsjaar, dat is in 474 - 7 = 467 v. Chr. (Esther 2:16). Volgens Herodotus is Kores 40 jaar wanneer hij Babel (voor zijn vader) verovert in 426. Kores is derhalve geboren in 426 + 40 = 466 v. Chr., dat is een jaar na het huwelijk van zijn vader Ahasveros met Esther. Het is niet aannemelijk dat deze erkende zoon van Ahasveros niet van zijn toenmalige wettige gemalin Esther, de koningin, afkomstig zou zijn.
In het 5e artikel volgen de laatste belangrijke jaren uit de Ezra-Nehemia periode.