Een lichtend voorbeeld
1992-07-03
In de tijd na Pinksteren wordt in prediking vaak aandacht gevraagd voor het leven door de Geest in de eerste gemeenten, zoals Lukas dit beschrijft in Handelingen. Terecht: in ons kerkelijk leven moeten we telkens weer teruggaan naar en putten uit de bron. Ik vraag graag uw aandacht voor Hand. 11 in deze freewheelende vakantiemaand;' een maand ná de 100-jarige herdenking van de Vereniging, een maand vóór de appeldag, waarvoor broeders (en zusters?) uit de chr. gereformeerde, de vrijgemaakte en de ned. gereformeerde kerken ons uitnodigen. (Bemoeit zich er toch weer een ds. mee. Afijn) - Jaargang 36
- nummer 14
In Antiochië, de derde stad in het Romeinse rijk, is als zegen op de evangelieverkondiging door enkele Cyprische en Cyreense mannen een gemeente ontstaan ... Wanneer de gemeente in Jeruzalem dit hoort, vaardigen ze Barnabas af naar Antiochië.
Hij mag in meerdere opzichten een lichtend voorbeeld voor ons zijn.
Voor ons persoonlijke en gemeentelijke leven, voor het kerkelijke samenleven en de oecumene.
Oog voor Gods genade
Barnabas komt als kerkelijke afgevaardigde uit Jeruzalem. Jawel, maar dat maakt van hem geen kerkelijke hoogwaardigheidsbekleder, die in Antiochië het geestelijk peil komt meten en de zaken even zal regelen ...Hij kwàm en zàg ... hoe Gods genade de harten van de mensen overw6nnen had.
En dat maakte hem enorm blij. Blijdschap, als vrucht van Gods genade. Mooi, wat we hier van Barnabas lezen. En opmerkelijk.
Want maar al te vaak groeit bij ons juist ons kritische vermogen sterk, zodra we bij andere kerken/kerkverbanden naar binnen kijken. Barnabas had meteen en duidelijk oog voor Gods genade: dat Hij naast joden ook heidenen de bekering ten leven geschonken heeft ... (vers 18). Door God omgekeerd en bevrijd ten leven: met Christus én met elkaar.
Ondanks de enorme verschillen tussen de gelovigen van joodse huize en van heidense komaf, leefden zij eensgezind, in het ene geloof in de ene Heer van allen. Lukas laat ons weten, dat het leven van die allereerste gemeente van joodse en griekse christenen even hartverwarmend en veelbelovend is begonnen als het leven van de eerste (alleen joodse) christenen in Jeruzalem.
Je hart wordt er toch warm van als je leest dat Barnabas en Paulus (die door Barnabas naar Antiochië is gehaaid), een vol jaar lang gastvrij ontvangen werden en een brede schare leerden. (vs. 26). En dat ieder met gulle hand gaf voor de behoeftige gemeente in Jeruzalem. (vs. 29, 30). Een hartelijke eensgezindheid in een gemeente van zeer gemengde samenstelling. Wat een genade van God!
Trouw BLIJVEN
Toch ging het niet allemaal vanzelf. Dat gaat het nergens en nooit. In Jeruzalem en Antiochië net zo min als bij ons.
Zoals de gemeente van Jeruzalem moest VOLHARDEN bij het onderwijs der apostelen, de gemeenschap, het breken van het brood en de gebeden. (2:42) zo roept Barnabas de christenen in Antiochië op om de Here trouw te BLIJVEN. (vs. 23) Het is een kwestie van volhouden, altijd weer. Overal waar Christus Zijn kerk plant, zet de duivel ook zijn kapel neer.
In Jeruzalem met Ananias en Saffira.
We weten dat in Antiochië spanning en onenigheid naderhand tot scherpe verdeeldheid geleid heeft.
Het is triest dat de aantrekkelijke gastvrijheid van het begin onder zware druk is komen staan door de afstotende manier van tafelen in de gemeente: joodse christenen en griekse christenen ieder aan aparte tafels; de tussenmuur wordt weer opgericht. (zie Gal. 2:11 vv) Tot onze schrik lezen we dat zelfs Barnabas met Petrus zich heeft laten misleiden door deze huichelarij.
Ook voorbeeldige voorgangers kunnen het goede spoor soms danig bijster raken.
Ook dat is een leerzame les voor ons. Verkondiger van het Woord: neem altijd je 'eigen' preken vooral ZELF ter harte: Blijf naar het voornemen van je hart de Here trouw ...
EEN indringend appel voor ALLEN
Maar laten we Barnabas niet vastpinnen op een uitglijder. Lukas geeft dit mooie getuigenis van hem: Hij was een goed man, vol van de Heilige Geest en van geloof. En daarom schrikt hij niet van de enorme verschillen, wanneer hij voor het eerst van zijn leven een gemeente van zeer gemengde samenstelling ziet.
Voor de een was (de viering van) de sabbat helemaal verweven met zijn bestaan en was de besnijdenis een heilig teken; een ander had met het een en het ander helemaal geen affiniteit. Veel vragen ten aanzien van de rustdag en een sacrament!
Minstens zo gewichtig als de vragen van ons omtrent bv. liturgie en ambt.
Dat is leerzaam: de verschillen in achtergrond waren in Antiochië vele malen groter dan bij ons.
Verschillen tussen ned. gereformeerden op het platteland en in de stad, tussen christenen op veengrond en op zandgrond, tussen 'bevindelijke' en 'verbondsmatige' gereformeerden. Om maar eens een paar al dan niet evidente verschillen in onze tijd te noemen. Barnabas schrikt niet van alle verschillen, maar is blij en looft God. En hij houdt voor iedereen een en dezelfde preek met hetzelfde appèl. Blijf de Here trouw! naar het voornemen van jullie hart. Hier spreekt niet een kerkpoliticus, die z'n woorden zo diplomatiek weet te kiezen, dat iedereen in de plurale gemeente zich er in kan vinden ...: Je kunt met zulke woorden vele kanten op ... als je intentie maar goed is ... Nee, Barnabas spreekt niet vrijblijvend en is niet goedgelovig, maar een goed man, vol van de Geest en van geloof ...
Ga maar na: Een goed gelovig man, vervuld met de Geest
"Trouw blijven aan de Here" is geen goedkope, diplomatieke leus van Barnabas.
Juist in zijn eigen leven is zo duidelijk gebleken, dat trouw zijn aan God niet iets algemeens en zweverigs is, maar dat die trouw concréét zichtbaar, aanwijsbaar is in zijn doen en laten ...
(Ook van voorgangers geldt: leringen wekken, voorbeelden trekken.) Als Lukas dit mooie getuigenis geeft van Barnabas, nodigt hij ons ahw. uit om nog eens terug te bladeren: Lees nog eens wat ik zoal over Barnabas' doen en laten geschreven heb, dan zul je het met mij beamen: een goed man, vol van de Heilige Geest en geloof, trouw aan God.
Wellicht, dat Barnabas zelf z'n wenkbrauwen gefronst had, als hij deze aai over zijn bol gevoeld had en gezegd had: "Een goed man? Niemand is goed dan God alleen ... Hij heeft het wonderlijk goed gemaakt met mij.
Gods trouw voor ons ... dáár begint het altijd weer mee. Zo goed was het allemaal niet in mijn leven ..."
Inderdaad, Lukas attendeert daar voorzichtig op, wanneer hij Barnabas bij ons introduceert: Een Leviet, van Cyprus afkomstig, eigenaar van een akker. (Hand. 4:36, 37) Dan moet er toch een rood lampje gaan branden ...
Wat moest deze leviet nu met een akker? (Lees Num. 18:24, Deut. 10:9: Levi heeft geen bezit of erfdeel met zijn broeders; de HERE is zijn erfdeel) "Gods grondpersoneel mocht niet te sterk verworteld raken in de wereld, die voorbijgaat" (drs. W. Janse) Barnabas verkoopt zijn onrechtmatig bezit en schenkt het geld aan de gemeente.
Bij het licht van Gods Woord ontdekt Barnabas wat niet goed was in zijn leven. Wellicht was die akker al generaties lang familiebezit en waren er vele levieten met zo'n akkertje ... en was de (kerk)publieke opinie dus helemaal niet tegen hem ...
Barnabas maakt geen verontschuldigingen.
De Geest heeft zijn ogen geopend voor zijn on-Bijbelse aardsgezindheid en geeft hem ook de kracht om daarmee te breken.
Dit is zeker niet de onbelangrijkste les, welke we van Barnabas kunnen leren in onze materialistische consumptiemaatschappij!
(Een volgende keer meer daar over). Bij Barnabas is er zo volop ruimte gekomen voor de Geest en kon hij tot zegen zijn voor de gemeente in Jeruzalem en Antiochië en voor de wereld in het latere zendingswerk ...
Hij heeft duidelijk een sleutelrol gespeeld in de eerste tijd. Hij weet een brug te slaan tussen Paulus en de aanvankelijk zo argwanende gemeente van Jeruzalem. (9:26,27) Hij legt een fijn contact met Antiochië.
Wel een bruggenbouwer, geen uitzonderlijkehoogvlieger
Zouden wij in onze tijd niet mogen verlangen naar en mogen bidden om bruggenbouwers als Barnabas in de kerken.
Laat er veel gebed zijn voor kerkelijke afgevaardigden en bruggenbouwers. Maar ... wat de Geest vermocht in Barnabas' leven is een voorbeeld voor ons ALLEN!
Het is beslist niet zo, dat Barnabas aan de gemeenten gegeven is als een eenzame hoogvlieger, een uitzondering, hoog boven het grondvlak: Barnabas, de geweldige. Nee, nu de Geest is komen wonen in de gemeente, als Gods Huis, is de Huisregel voor allen! (wat een genade! en wat een opdracht!): wordt vervuld met de Geest.
In Antiochië werden de gelovigen dan ook geen Barnabassianen of Barnabaschristenen genoemd, maar christenen...
Christus kreeg gestalte in hun leven, door de Geest. Daar komt het ook voor ons op aan, op weg naar 2000 en de wederkomst van Christus.