Boekbespreking
1990-01-19
O. Mooiweer, Enschede - Jaargang 34
- nummer 2
Zin in het leven
DR. W.H. VELEMA; 'ZIN IN HET LEVEN' - een boekje voor jongeren
Uitgave van J.H. Kok te Kampen108 pag. f 14,75
Een vader zei eens tegen Prof. Velema, hoogleraar ambtelijke vakken en ethiek aan de Theoloqtscne Universiteit te Apeldoorn, dat hij uitzag naar een boekje waarin de vragen van zijn kinderen zouden worden besproken. Prof. Velema dacht over één en ander na en zag zich geroepen aan dat verlangen te voldoen.
Zo kwam dit boekje tot stand, dat metterdaad aan verschillende vragen en problemen van jongeren uitvoerig aandacht besteedt. Wij willen enkele dingen betreffende dit goede geschrift opmerken. In de eerste plaats is het boekje puur aktueel. Het gaat in op de betekenis van het menselijke leven, het naspeuren van de wil van God, werk en werkloosheid, rentmeesterschap en konsumptiementaliteit. De vraag wordt gesteld: Hoe kijk je tegen de natuur aan? Is ze onze zuster? Wat heeft dit te zeggen als positiebepaling in deze ten opzichte van de zorg voor het milieu?Verder wordt gehandeld over de medische overmacht en de verzoeking van de manipulatie, over zelfaanvaarding en zelfverloochening etc. Ook wordt de vraag onder de loep genomen of het lijden eindeloos duurt en wordt de bedoeling belicht van de hedendaagse uitdrukking, dat men lief moet zijn voor elkaar en wat daarvan de konsekwenties zijn in allerlei relaties. Tot slot wordt een hoofdstuk gewijd aan de groei in het geloof.
Elk gedeelte wordt voorafgegaan door enkele citaten van schrijvers, die er soms anders over denkeln dan de auteur terwijl vervolgens één of twee Bijbelteksten worden afgedrukt.
Vaak gaat Velema op de citaten nader in als hij het gekozen thema behandelt. Daarmee kom ik op het tweede wat ik wil opmerken.
Het boekje is door en door Schriftuurlijk.
Er wordt een verantwoorde weg gewezen, die voluit Bijbels is gefundeerd.
Daaraan hebben onze jongeren schreeuwend behoefte in deze tijd! Dát he.eft de ethicus uit Apeldoorn, die bijzonder op dreef is wanneer het gaat over de macht van de medici, de eerbied en zorg voor het menselijke leven en de betekenis van het sterven, heel goed aangevoeld en m.i. op een treffende wijze onder woorden gebracht. Aan elk hoofdstuk zijn door hem scherpe diskussievragen toegevoegd. Zo kan de onderlinge bespreking op gang komen. Velema heeft niet de pretentie in alle zaken het laatste woord te hebben gesproken, maar heeft na veel studie een beslist standpunt ontwikkeld en legt daarvan vrijmoedig in dit keurig verzorgde boekje getuigenis af.
Wel betreur ik het, dat de schrijver pas op pag. 65 en aan het eind van zijn boekje resp. aanstipt en uiteenzet waarom hij zijn pennevrucht bovenstaande titel heeft meegegeven.
Maar dit doet totaal niets af van mijn lof voor de prestatie van Velema.
Hij heeft namelijk kans gezien de jongeren metterdaad aan te spreken.
Daarom eindigen wij met een hartelijke aanbeveling!
M. de Jonge, Voorburg
------------------------------------------
Dogmatiek in kort bestek
J. Vos, Dogmatiek in kort bestek.
Uitg. Boekencentrum, f 19,50
Ds. J. Vos (emeritus-predikant in de Ned. Hervormde kerk) gaf een cursus 'theologische vorming voor gemeenteleden' ende daar behandelde stof ligt nu voor ons in een boekje van· beperkte omvang (104 bladz.). Een te waarderen uitgave, ook te gebruiken "op Bijbel- en gesprekskringen en door hen, die zich door zelfstudie willen verdiepen in de geloofsleer"
(3). De vele tekstverwijzingen geven aan hoezeer de docent met de Schriften bezig was: hij schroomde niet moderne opvattingen te.slqnaleren en tegen te sp.reken, zo bijv. die van Barth en Wiersinga (resp. pag.
11 en 40). Het gaat hem telkens weer om "het gelovig aanvaarden van Gods Openbaring" (41) en dan bijzonder de lijn te volgen, die Calvijn, H. Bavinck en vele andere als 'reformatorische theologie' aangaven (3).
In een inleidend hoofdstuk behandelt hij de vraag "wat is dogmatiek?" om te vervolgen met een wel heel klein hoofdstuk, dat een beknopte geschiedenis van de dogmatiek weer geeft (2 bladz.).
Daarna komen in het eerste deel aan de orde: de openbaring, zonde, Verlosser en verlossing. In het tweede deel bespreekt hij het werk van de Heilige Geest (roeping, wedergeboorte, geloof, rechtvaardiging, heiliging), terwijl in deel drie behandeld worden: kerk, verbond, verkiezing, toekomst.
Opzet en uitwerking zijn beknopt, maar heel duidelijk.
Je vraagt je echter af of de titel van het boekje 'Dogmatiek' de inhoud wel dekt. Immers dogma = kerkelijk belijden en, heel wat anders dan dogmatiekwetenschappelijke beoefening en systematisering van de belijdenis, de analyse van de in de historie gevoerde strijd daarover, uitmondend ineen persoonlijke opzet van de bestudeerde stof. Het . werk van ds. Vos tendeert m.i., naar een weergave van wat in reformatorische kring beleden is en wordt. Dat rechtvaardigt een titel als bijv. 'Geloofsleer'.
Welke zijn nu de motieven voor de hierboven weergegeven indeling van de stof? Waarom, als er over kerk, verbond, verkiezing enz. gehandeld wordt, dit aan het eind te doen in deel 3? Alsof die onderwerpen in een soort bijlage staan, omdat ze toch ergens ter sprake moeten komen. Het zijn toch evenzovele gaven van de Geest, door onze Heèr aan zijn gemeente gegeven? Ze zouden in de delen 1 en/of 2 een plaats dienen te hebben. De HERE heeft Zich als de God van het verbond geopenbaard, in Zijn ontferming, barmhartigheid, verkiezing, maar ook in Zijn oordelen. Hoe zouden we zonder Zijn verbond leven?
Zijn verbond en woorden zijn voor Zijn gemeenten het brood des levens.
Stof, in een cursus behandeld en daarna op schrift gesteld heeft iets van gestolde waarheden. De Waarheid is echter levend en krachtig (Hebr. 4) zij is snijdender dan elk tweesnijdend zwaard, dringt door tot het raakpunt van ziel en geest, ontleedt de gedachten en bedoelingen van de mens. Je kunt de Schriften niet vrijblijvend lezen, ook niet de daaruit beleden waarheid (belijdenis).
Was dat maar duidelijker tot uitdrukking gekomen!
Niettemin: het is een waardevol boekje en dat zegt wat in een tijd, waarin zoveel wankelt, ook wat het belijden aangaat.