'In de volksmond worden we hier allemaal Hollanders genoemd'
2009-08-14
De zuidelijkste Nederlands Gereformeerde Kerk bevindt zich in Maastricht. De kleine honderd leden – het grootste deel is onder de vijfendertig - wonen zowel in de Limburgse hoofdstad zelf als in een wijde regio er omheen, tot in Duitsland en België toe. De zondagse kerkdiensten worden gehouden in een rijksmonument: de Waalse Kerk uit 1732. Vanuit de Nederlands Gereformeerde enclave aan de Maas wordt op verschillende manieren samengewerkt met Evangelische en Baptistengemeenten en met de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt).- Jaargang 53
- nummer 16
Hoewel het ledental van de NGK van Maastricht niet groot is, is er sinds het einde van de vorige eeuw sprake van een groei van meer dan tien procent. Scriba Arres van Dijk: ‘Van oudsher kent onze gemeente veel verloop. Eén van de redenen daarvan is dat studenten en jonge werkenden elders een baan vinden. Er is nu gelukkig sprake van enige groei, maar in de toekomst hopen we via missionaire activiteiten meer leden te werven’. Dat de gemeente klein is en dat de leden over de regio verspreid wonen, heeft invloed op de manier waarop het gemeenteleven vorm krijgt. Volgens Van Dijk heeft het geringe aantal leden het voordeel dat iedereen elkaar kent en meer op elkaar gericht is dan in een grotere gemeente. ‘Dat maakt het omzien naar elkaar gemakkelijker. En aan de afstanden raak je gewend. Maar de spreiding heeft zeker ook nadelen. De middagdienst is vanwege het zeer geringe aantal bezoekers afgeschaft. Dat werd mede veroorzaakt door de afstand. Als we niet opletten, kan het ook minder betrokkenheid geven’.
Jonge-moeder-kring
De gemeente van Maastricht houdt elke zondagochtend een kerkdienst. Regelmatig heeft deze bijeenkomst de vorm van een themadienst. Zo zijn er dit jaar diensten gehouden over de Michacampagne en over het zendingswerk. Op de komende startzondag in september staat het thema Gaven van de Geest centraal. Daarnaast zijn er tal van activiteiten in de gemeente. Van Dijk somt op: ‘Elke zondag wordt een kindernevendienst gehouden en drinken we na de dienst gezamenlijk koffie, behalve wanneer de Waalse Kerk op dat moment een dienst heeft. Eenmaal in de twee maanden hebben we op zondag een verlengde eredienst. Dan zijn er na het koffiedrinken afwisselende activiteiten in de vorm van een sing-inof een spel zoals Kaarten op tafel op de foto. Tijdens een sing-in worden allerlei liederen gezongen onder gitaar- of pianobegeleiding. Ook kan er geschilderd worden. Soms sluiten we het samenzijn af met een gezamenlijke maaltijd. In de gemeente zijn twee bijbelkringen, een gebedsgroep en een kring voor jonge moeders: de mamakring. Aan de jonge-moeder-kring doen ook moeders uit de Baptistengemeente mee. Jaarlijks hebben we een gemeentedag, een startzondag en een kerstzangavond. Deze avond wordt georganiseerd in samenwerking met de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) van Maastricht. Ook voor eenmalige acties is ruimte in de gemeente. Om geld bijeen te brengen voor een beamer heeft de beamercommissie vorig jaar allerlei activiteiten opgezet waaraan de hele gemeente heeft meegewerkt’. In de gemeente worden ook verschillende cursussen aangeboden. Vorig jaar waren dat de cursussen Pastoraat voor gemeenteleden en Gunnend geloven: hoe kun je in het dagelijks leven getuigen van je geloof? Het is de bedoeling dat in het komende najaar in vervolg op de startzondag de cursus Gaven van de Geest wordt gegeven. Ook de leden van de GKV worden daarvoor uitgenodigd.
Vrouwelijke meerderheid
Naast predikant Richard Vervoorn bestaat de Maastrichtse kerkenraad uit één vrouwelijke en één mannelijke ouderling en twee vrouwelijke diakenen. Eenmaal per drie weken komt de kerkenraad voor zijn reguliere overleg bij elkaar. Daarnaast kent de kerkenraad speciale beleidsvergaderingen. Van Dijk: ‘Ongeveer eenmaal per maand komt de kerkenraad samen om na te denken over visie en beleid voor de toekomst van de gemeente. Deze kerkenraadsavonden krijgen op korte termijn een vervolg in gemeentelijke beleidsavonden. Het beleidsplan dat we uiteindelijk willen opstellen, moet gedragen worden door de hele gemeente’. De ouderlingen en diakenen hebben zowel een bestuurlijke als een pastorale taak. Van Dijk: ‘De ouderlingen en diakenen hebben hun eigen functiegerelateerde taken en hebben zitting in de pastorale teams. Deze teams bestaan uit één ouderling, één diaken en drie pastorale contactpersonen’.
Uitnodigende gemeente
Van Dijk geeft aan dat er op missionair gebied een en ander in beweging is binnen de NGK van Maastricht. ‘We werken momenteel aan de ontwikkeling van missionaire activiteiten voor de periode 2009 tot 2011. Daarin heeft de missionaire werkgroep die in de gemeente actief is, een leidende rol. De werkgroep is in het leven geroepen om samen te werken met een studente van de Christelijke Hogeschool Ede die een afstudeeropdracht uitvoert in de gemeente. Studente en werkgroep zijn gezamenlijk bezig met het opstellen van een missionair beleidsplan en het opzetten van een missionair traject dat past bij de gemeente. Maastricht is een kleine gemeente en het is belangrijk dat bij missionaire initiatieven rekening wordt gehouden met de beschikbare menskracht. Het traject zoals we dat nu zien, houdt in dat in het najaar van 2009 een Public Relationscommissie van start gaat die als taak heeft de bekendheid van de NGK Maastricht te vergroten onder de Limburgers. Voor het voorjaar van 2010 staat het organiseren van een Alphacursus gepland. Op deze manier willen we elk halfjaar een nieuwe missionaire activiteit toevoegen en als gemeente gaandeweg steeds meer naar buiten gericht raken’. In het kader van het eerdergenoemde beleidsplan waar de Maastrichtse kerkenraad aan werkt en de afstudeeropdracht van de Edese studente zal in de gemeente van Maastricht in het najaar van 2009 een onderzoek plaatsvinden dat voortkomt uit de National Church Life Survey. Van Dijk: ‘Dat is een in Australië ontwikkeld onderzoek naar het gemeenteleven. De begeleider van de Edese studente is bezig dit onderzoek geschikt te maken voor de Nederlandse situatie. De analyse wordt uitgevoerd met als doel te komen tot een vitale, toekomstgerichte en uitnodigende gemeente’.
Clubavond
Voor verschillende activiteiten is de NGK Maastricht betrokken bij samenwerking over de kerkelijke grenzen heen. Met de GKV werd op het gebied van catechese samengewerkt in tijden waarin de NGK vacant was. Met enige regelmaat is er overleg tussen beide kerkenraden, maar tot een intensievere samenwerking heeft dat nog niet geleid. In de Interkerkelijke Week van Gebed Maastricht werkt de NGK met verschillende kerken samen, waaronder de Rooms-Katholieke Kerk. Verder is er een interkerkelijke jeugdclub waarin de NGK de krachten bundelt met Evangelischen en Baptisten: ‘Teen XL is de club voor jongeren tussen zestien en vijfentwintig jaar. De clubleiders komen evenals de clubleden uit verschillende kerken. Eén van hen komt uit de NGK. Ook niet-kerkelijke jongeren komen naar deze club. Elke clubavond is er bijbelstudie. Verder worden er thema-avonden en ontspannende activiteiten, zoals een weekend, georganiseerd. De jongeren van twaalf tot vijftien jaar hebben hun eigen interkerkelijke club: Pepper and Salt. De clubleiding is afkomstig uit de Baptistengemeente. Daarnaast bestaat in Zuid-Limburg de interkerkelijke jongerenorganisatie Power of the South. Die is niet ontstaan vanuit de kerken, maar opgericht door de jeugd zelf. In deze organisatie zitten jongelui vanuit ongeveer vijfentwintig verschillende plaatselijke kerken, zowel protestants als katholiek. Doelstelling is het organiseren van activiteiten voor christelijke jongeren in Zuid-Limburg. Daar was grote behoefte aan, doordat de landelijke activiteiten altijd ver weg zijn. Vanuit de NGK Maastricht doen een paar jongeren actief mee. Deze organisatie wordt geadviseerd en gecoached door volwassenen uit diverse, voornamelijk protestantse, gemeenten.'
Negentig kilometer
Scriba Arres van Dijk beaamt dat het feit dat de gemeente van Maastricht een kleine Nederlands Gereformeerde enclave in het katholieke zuiden is, invloed heeft op de manier waarop het gemeenteleven wordt ervaren. ‘De gemeenteleden hebben een uiteenlopende kerkelijke achtergrond. Dat maakt het gemeenteleven boeiend, soms moeilijk, maar ook uitdagend. De gemeente bestaat hoofdzakelijk uit niet-Limburgers. In de volksmond worden we hier allemaal Hollanders genoemd. Van sommige leden zijn de ouders in vroegere jaren naar Limburg getrokken. Door de samenwerking met andere kerken voelen we ons hier echter niet eenzaam. Bovendien mogen we jaarlijks heel veel gasten verwelkomen. Als NGK zijn we natuurlijk wel enigszins geïsoleerd: de dichtstbijzijnde NGK is Eindhoven, een kleine negentig kilometer hier vandaan’. Volgens Van Dijk ligt de drempel van een Nederlands Gereformeerde dienst voor katholieken hoog. ‘Ik denk dat dat vooral komt doordat men niet zo goed weet wat een protestantse kerk inhoudt. Maar bij incidenteel kerkbezoek, zoals bij een begrafenis-, belijdenis- of doopdienst, wordt de dienst over het algemeen als fijn ervaren. Toch kijkt men wel een beetje vreemd aan tegen protestanten en soms denkt men aan iets sektarisch. Om te laten zien waar we voor staan, willen we meer naar buiten treden. Er ligt hier nog veel werk’.