Zoeken naar kansen in plaatselijke samenwerking
2007-10-12
‘Dankbaarheid, maar ook pijn en verlangen.’ Gemengde gevoelens dus bij ds. Kees de Groot, die op 4 oktober de Christelijke Gereformeerde Synode mocht toespreken als lid van het CCS (Commissie voor Contact en Samenspreking). Dankbaarheid was er vanwege het simpele feit dat de commissies van beide kerken in de afgelopen drie jaar vijf keer rond de tafel zaten in een goede sfeer. Dat was niet gek, want tussen 2001 en 2004 kwam het er door allerlei oorzaken helemaal niet van. - Jaargang 51
- nummer 20
Bij de voorbereiding op zijn verhaal was bij ds. De Groot het woord ‘eensgezindheid’ opgekomen, zo gaf hij de vergadering mee, en die eensgezindheid zag hij als kenmerkend voor de eerste christenen. Al vóór Pinksteren waren de volgelingen eensgezind bijeen (Handelingen 1:14), en dat minderde niet toen de kring van gelovigen explosief groeide - ‘Ze bleven dagelijks eensgezind bijeenkomen’ (2:44).
Bruisend
De Groot liet in een korte rondgang door het boek Handelingen zien, dat deze eensgezindheid ook niet verbrokkelde toen het evangelie buiten Jeruzalem kwam en samenwerking nodig was tussen christenen van joodse en samaritaanse komaf (8:6) en nog weer later toen er ook christenen met een heidense achtergrond bijkwamen (15:25).
De predikant uit Zeewolde schuwde het detail niet door te vermelden, dat het oorspronkelijke griekse woord voor eensgezindheid samengesteld is uit de twee woorden ‘tezamen’ en ‘bruisen’.
Uitnodigend voegde De Groot daar aan toe: ‘Eensgezindheid is dus dat dezelfde dingen in je opborrelen, omdat de bron dezelfde is! ’t Is geweldig als je aan een ander merkt dat Christus door de Geest woning in zijn of haar hart heeft gemaakt en er banden liggen die met niets te vergelijken zijn’. In het hier en nu van het samen op weg van NGK en CGK zag hij vooral de samenwerking in de opleiding tot predikant (NGP-TU) als heel positief. Verder proefde hij de eensgezindheid vooral in de plaatselijke (samenwerkings) gemeenten, waar ‘de eenheid met Christus beleden, gevierd en ervaren wordt’.
Vrouw en ambt
Moeizamer, zo signaleerde De Groot, liep het overleg tussen de beide commissies over de achtergronden van het NGK-besluit om de ambten voor zusters open te stellen. Ook later, in de bespreking van het Deputaten-rapport door de vergadering, bleek uit de reacties van de afgevaardigden, dat men dit besluit aan CGK-zijde als een geduchte hobbel in de samenwerking ervaart. Al zal niet iedere afgevaardigde daar even zwaar aan tillen. Voor Nederlands Gereformeerde oren was het aardig om uit de mond van prof. Maris (voorzitter Deputaten Eenheid) te horen dat hij de Nederlands Gereformeerden niet als schriftkritisch ervaren had. ‘Het ging in de gesprekken over de bijbelse hermeneutiek steeds om het Schriftverstaan’, zo benadrukte hij. Al kon het volgens hem toch niet zo zijn, dat hermeneutische bezinning er toe leidt dat bepaalde teksten wegvallen. Of dat laatste in de Nederlands Gereformeerde aanpak ook werkelijk gebeurd is, is een voortgaand gesprek waard.
Samenwerkingsgemeenten
Ook bij deze synode-ronde werd duidelijk dat de gesprekken tussen de CCS en DE zich vooral zullen concentreren op het wel en wee van gemeenten waar CGK en NGK samengaan of samenwerkt. Dat is in feite de koers sinds 1998, toen de CGK-synode weinig meer zag in de gesprekken om landelijk tot kerkelijke eenheid te komen en besloot zich te beperken tot overleg rond samenwerkingsgemeenten en ‘zaken van gemeenschappelijk belang’. Dat zal dus ook de insteek zijn in de komende jaren, zo bleek wel uit de voorstellen en de bespreking. Toch was de sfeer op het punt van de plaatselijke samenwerking zeker niet negatief. Prof. Maris zag de samenwerkingsgemeenten als ‘iets wat door de Here gegeven is en reden tot dankbaarheid’. Hij was van harte bereid om aandacht te geven aan de bijzondere status van zulke gemeenten. Het zogenaamde DOE-overleg (zie kader) zou daarin ook een goede bijdrage kunnen leveren.
Spannend
Het zijn in de samenwerking tussen CGK, GKv en NGK wel boeiende wendingen, die zelfs een Nederlands Gereformeerd tintje hebben. Apart toch, dat een CGK-synode acht jaar geleden besluiten nam, met als vrucht dat het overleg zich beperkt (en daarmee toespitst) op het plaatselijke gebeuren. Of ook het vrijgemaakte initiatief om er aan te werken dat kerkelijke regels voor plaatselijk kerken de samenwerking faciliteren en niet frustreren.
Spannend om te zien of daar de komende jaren aan het grondvlak mooie dingen uit voortkomen. Dat neemt niet weg dat de gemeenten van NGK-CGK signatuur zo hun moeiten hebben. Samenwerkingsgemeente Nieuwegein had graag de ambten open willen stellen voor zusters van de gemeente, maar kreeg van zowel de CCS en de DE het advies gegeven om dat niet te doen – CCS vooral vanwege een dreigende breuk in de samenwerking en DE veel meer vanwege de bezwaren tegen de vrouw in het ambt.
Toe-eigening des heils
Een ander jarenlang gesprekspunt betrof de zogenaamde ‘toe-eigening des heils’. In zijn toespraak gaf ds. De Groot aan, dat de CCS teleurgesteld was over het feit dat een NGK-voorstel tot verder gesprek over dit punt – maar dan actueel ingekleurd – geen respons aan CGK-zijde had opgeleverd. Terwijl de vragen rond een mens, die door God wordt aangeraakt en geloof dat groeit, volgens De Groot ook volop spelen in het veld van evangelisch en gereformeerd.
Hij gaf vervolgens aan dat de CCS zich helemaal herkent in de overeenkomst tussen GKv en CGK op het punt van de toe-eigening des heils. De afgevaardigden wisten vooral met dat laatste niet goed raad. Hoe kan het zijn dat na jarenlang CGK-NGK overleg, dat niets opleverde, via een GKv zijdeur de overeenstemming plotseling binnenrolt?
‘Soms lukt het niet om de dingen van het Koninkrijk in te delen in onze kaders’, zo mijmerde prof . Maris in zijn reactie op de vragen en opmerkingen van de vergadering. ‘Dat loopt ons dan wel eens uit onze hand en dat is misschien maar gezond ook’. Het lijkt me een mooie bedding voor verder gesprek in de komende jaren. De inbreng van de kersverse emeritus hoogleraar was ook zo ongeveer het laatste van dit onderdeel van de vergadering, die in een goede sfeer en onder prettige leiding verliep.
Drs. Freddy Gerkema is predikant van de Nederlands Gereformeerde kerk van Amersfoort-noord en lid van de redactie van Opbouw.
Synode De Christelijke Gereformeerde synode komt net als de Landelijke Vergadering van de Nederlands Gereformeerde kerken eens in de drie jaar bijeen. Dit jaar vergaderen de afgevaardigden in Nunspeet in drie blokken van vier dagen (dinsdag tot vrijdag) met Gamma-achtige vergadertijden (van 9 tot 9). Ds. Dingeman Quant (Huizen) is de voorzitter van deze Synode. Belangrijke punten op de agenda zijn de herstructurering van de Theologische Universiteit, de opvolging van prof. Maris, het thema homofilie, het gebruik van de NBV als kanselbijbel en de samenwerking met andere kerken, onder andere de GKv en de NGK. Voor meer informatie zie: www.cgk.nl DOE-overleg Het DOE-overleg (Deputaten Overleg Eenheid) is een door de vrijgemaakten in het leven geroepen orgaan voor bezinning en advies als het gaat om de kerkelijke regelgeving rond de diverse vormen van plaatselijke eenheid tussen GKv, CGK, NGK. Daartoe heeft het DOE-overleg regelmatig contact met kerken die op weg naar eenheid zijn of al één zijn. In dit overleg peilt zij de behoefte aan nieuwe regelgeving of verandering van de bestaande en legt haar concepten aan de kerken voor. |