Over de omgang met God
2007-10-12
De ene mens is de andere niet en het zou vreemd zijn als ook de omgang met God niet zou verschillen van persoon tot persoon. Dat is de sfeer waarin het boek Dagelijks leven met God, geschreven is. Een tiental auteurs heeft er aan meegewerkt; ze zijn veelal betrokken bij het christelijke studentenwerk in Nederland. Het boek, opgezet in drie blokken, is een mooie mix van korte artikelen en levendige interviews met vooral jong-volwassenen. Inspirerend, juist ook omdat de nuchterheid en de praktische kant niet ontbreken.- Jaargang 51
- nummer 20
Persoonlijk en gemeentelijk
In het eerste deel van het boek (over christelijke spiritualiteit) levert de psychologe Eveline Eland een goede bijdrage aan de open sfeer van het boek. Ze schrijft over introverte en extraverte mensen en de doorwerking daarvan in de omgang met God. Ze laat dat zien in de omgang met ‘stille tijd’ die de één zoveel zwaarder valt dan de ander. Ze noemt ook de aarzelingen en de remmingen bij stappen in geloof - ‘als je je echt aan God overgeeft, blijf je dan nog wel jezelf?’ Dit hoofdstuk had wat mij betreft het eerste hoofdstuk van het boek mogen zijn. Daarna zoomt de theologe Froukje de Hoop in op de kansen en mogelijkheden, die je samen hebt als christelijke gemeenschap - in de onderlinge omgang, maar ook als gemeente naar buiten. Ze weet het treffend te verbinden met de bijbelse noties, ‘lichaam’, ‘zout’ en ‘licht’ en ze reikt in kort bestek veel goeds aan over gastvrijheid en geestelijke vriendschap.
Geloven is ontvangen
In elk van de drie hoofddelen vind jezoals gezegd - de interviews, waarin mensen bevraagd worden op hun leven met God. Emeritus-predikant Hans Schouten geeft daarin aan, dat ook heel bijzondere christenen soms periodes van grote schraalheid in geloof hebben gekend, periodes waarin ze weinig van God ervoeren. Dat is een nuchtere kant, die je ook op andere momenten in het boek tegenkomt. Schouten zegt dat hij zelf ‘breviert’ en de Bijbel dus leest zoals de katholieke kloosterlingen: wekelijks alle psalmen en jaarlijks tal van schriftgedeelten volgens een vast rooster.
Geloven is voor Schouten vóór alles: ontvangen; hij vertelt over bijzondere gebeurtenissen die hem overkwamen zonder dat hij ze zocht. Verderop in het boek vind je een interview met de net afgestudeerde José van der Plas, die laat zien hoe de band met God in haar kinder- en tienertijd is gegroeid.
Ze vindt dat ze dankzij God opener en spontaner is geworden en moeilijke dingen beter kan loslaten.
Met lege handen voor de Here Jezus staan, dat is voor haar het diepste woord. Bovendien heeft ze de waarde van het optrekken met medechristenen ervaren in eigen gemeente en bij de studentenvereniging Ichthus.
God is er al
Een tweede hoofddeel van het boek gaat over de weg waarlangs je de band met God kunt onderhouden en versterken. Victor van Heusden laat vanuit zijn eigen centrum ‘De Spil’ zien hoe je je ontvankelijkheid kunt ontwikkelen voor wie God voor je wil zijn. Hij spreekt over openheid om Hem te ervaren in het heel gewone van bloemen in het gras.
En zeker ook in de stilte, de geregelde schriftlezing en meditatie. Verder vind je in dit tweede deel onder andere een hoofdstuk over meditatief bijbellezen, geschreven door Niek Tramper (ook de initiator van de mooie bijbelstudiereeks ‘Luisterend leven’). Hij laat zien dat je als mens van heel veel verschillende kanten signalen van God kunt opvangen (in de natuur, bij Gods hand in de geschiedenis), maar dat je zonder de Bijbel God toch niet werkelijk leert kennen. Tramper komt met praktische aanwijzingen voor een vorm van persoonlijk en betrokken bijbellezen, waarbij stilte en gebed een grote rol spelen. Bijdragen van José van der Plas (onder andere een interview met IFESwerker Cees Griffioen) vormen hierbij een mooie aanvulling, als het gaat om verlangen naar God, innerlijke blokkades, schuldgevoelens en discipline. Ze toont aan dat symbolen en rituelen kunnen helpen in de omgang met God. Cees Griffioen zegt in het interview heel treffend: ‘God ís er al, Hij is sowieso al betrokken. Je moet oefeningen doen om je bewust te worden van zijnaanwezigheid.’
Praise en practise
In een derde deel trekt Govert Buijs de lijntjes door van christelijke spiritualiteit naar werk en studie. Hij doet het vanuit de rijke monastieke traditie waar werk (dienst) en spiritualiteit (getijden) elkaar in vaste ritmes afwisselen: ‘praise’ en ‘practise’ gaan er hand in hand. De reformatie, die brak met de kloostertraditie, heeft nog nadrukkelijker ruimte gemaakt voor de waardering van het gewone leven en werken. Martine Vonk gaat op dat laatste door in haar bijdrage over de trouw in de alledaagse dingen en de dagelijkse bekering in soms maar hele kleine stapjes. De interviews geven ook in dit deel weer een extra dimensie, doordat je ziet hoe jong-volwassenen hun leven met God heel concreet gestalte proberen te geven.
Gesprek tussen generaties
Al met al een prima boek om als student te lezen en daarover met anderen in gesprek te raken. Een uitgelezen gelegenheid voor dat laatste bieden de vele kringen van het christelijk studentenwerk, waar IFES de paraplu van is (Ichthus, Navigators, CSFR, etc). Maar niet alleen studenten kunnen hun winst met dit boek doen, ook ouders van jongeren en studenten kunnen er hun inspiratie opdoen. Wie weet geeft het nog aanleiding tot een gesprek tussen de generaties! In het boek zelf staan ook nog de nodige suggesties voor gebruik. De eerste hoofdstukken vond ik het minst toegankelijk. De inleiding over spiritualiteit blijft lang steken in definities en valkuilen en de bijdrage van Jos Douma was me teveel een ‘uiteenzetting over’ en te weinig een ‘toeleiding naar’ de Heer van de spiritualiteit. Wie dus ook wat blijft hangen in de eerste twintig pagina’s, kan volgens mij zonder schade doorsteken naar het artikel van Eveline Eland, want vanaf dat punt leest het boek als een trein.
José van der Plas, Harmen Talstra, Johan Visser (redactie), Dagelijks leven met God. Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer, 2005. 192p., € 14,90.
Drs. Freddy Gerkema is predikant van de NGK te Amersfoort-Noord en lid van de redactie van Opbouw.