Ouderling en huisbezoek
1990-06-22
De diakenen In onze kerken kwamen al regelmatig bij elkaar. Op 9 juni was het voor de eerste keer dat er voor de ouderlingen een konferentie werd belegd. Gezien de opkomst In de Jeruzalemkerk In Utrecht voorzag deze bijeenkomst In een behoefte.- Jaargang 34
- nummer 13
Het huisbezoek in de praktijk
's Morgens konden de ouderlingen luisteren naar referaten van de predikanten Mooiweer en Smouter. Ds. O. Mooiweer besprak het huisbezoek in de praktijk. Voordat de ouderling 'aan het werk gaat' is het van belang dat men zich bezint op het ambt van de ouderling. Het is zijn taak om de leden van de gemeente toe te rusten tot dienstbetoon. In zijn ambt vertegenwoordigt hij Christus.
Vervolgens ging Ds. Mooiweer in op de geschiedenis van het huisbezoek.
De kerken van de Reformatie legden een sterk accent bij deze bezoeken.
Het Convent van Wezel (1568) bepaalde zelfs dat de leden van de gemeente minstens 1x per week bezocht moesten worden. Vooral voor het Heilig Avondmaal waren deze bezoeken van belang. Een taak waaraan geen enkele ouderling in deze tijd aan kan voldoen! Tegenwoordig treedt de relatie tussen huisbezoek en Avondmaal veel minder op de voorgrond.
In ons huidige Akkoord van Kerkelijk Samenleven staat dat de ouderling de gemeente moet weiden. Dat gebeurt via de jaarlijkse huisbezoeken en door andere bezoeken. Om leiding te kunnen geven heeft de ouderling parate bijbelkennis nodig, maar de bijbelse boodschap moet ook 'door zijn ziel zijn gegaan'.
Vervolgens ging Ds. Mooiweer in op enkele konkrete situaties waar de ouderling voor kan komen te staan, zoals twijfel bij gemeenteleden, situaties rond het Heilig Avondmaal, kerkgang en huwelijksproblematiek.
Het is van belang dat de ouderling zijn gemeente goed kent, open staat voor kritiek en 'geschoold wordt' in het omgaan met moeilijke situaties (bv. door een ervaren ambtsdrager of door middel van een toerustingscursus).
Huisbezoek aan jongeren
Ds. W. Smouter besteedde aandacht aan een leeftijdsgroep binnen de gemeente: de jongeren. Jongeren moeten niet teveel apart behandeld worden: wel moet opgemerkt worden dat zij een eigen problematiek kennen en dat ook bij hen huisbezoek noodzakelijk is. Belijdende leden en oudere doopleden moeten als ze nog thuis wonen in principe apart huisbezoek ontvangen.
Omdat het van belang is dat de ouderling kennis heeft van de leefwereld van de jongere ging Ds. Smouter uitgebreid in op dit thema. Er is wel besef van God, jongeren hebben ook hun normen, maar de binding aan instituten is heel'gering. Het meest opvallende is de verbrokkelde leefwereld die ertoe leidt dat jongeren het eens kunnen zijn met de prediking zonder dat dit consequenties heeft voor hun dagelijkse leven (een gevaar dat overigens niet alleen jongeren bedreigt). De ervaring speelt in dit geheel een grote rol: men neemt elementen over voorzover het aansluit bij het eigen gevoel.
"Echte godSdienst is godsdienst waar ik me plezierig bij voel, wat ik niet kan gebruiken leg ik naast me neer".
Ds. Smouter benadrukte dat het van belang is om rekening te houden met deze ontwikkeling, zonder dat de eigen boodschap van de kerk op het spel wordt gezet. Dit betekent o.a. voor het huisbezoek: warmte en betrokkenheid tonen, luisteren naar wat de ander raakt, vragen naar de geloofsbeleving in het dagelijks leven en de wijze waarop hij zijn geloof tot uitdrukking brengt. Het is van belang de jongere aan te spreken op zijn eigen verantwoordelijkheid; de ouderling moet proberen het jonge gemeentelid te laten ontdekken wat de consequenties zijn van zijn denken of handelen. Een oneigenlijk argument als "dat moet je niet doen, want het geeft binnen de gemeente problemen" werkt in de praktijk vaak averechts. Datzelfde geldt voor het zonder meer aankomen met bijbelteksten, zonder eerst goed geluisterd te hebben.
Diskussie
's Middags was er een forumdiskussie.
In het forum hadden - naast de beide inleiders - de heren P. Wassenaar uit Rotterdam en F. de Vries uit Montfoort zitting. Uit het grote aantal vragen dat op de 4 heren werd afgevuurd bleek wel dat er behoefte is aan uitwisseling van ervaringen. In dit verslag kan slechts een beperkte selektie van deze vragen aan bod komen.
Moet tijdens een pastoraal bezoek altijd gelezen en gebeden worden?
Vanuit het forum werd benadrukt dat de trend vanuit de pastorale wetenschap, dat bijbellezing en gebed vaak beter achterwege kunnen blijven, onjuist is. "Een bakker komt toch ook met brood?" Juist een zieke heeft vaak behoefte aan dat lezen uit de bijbel. En iemand die alleen is wil graag eens een ander uit de bijbel horen lezen.
Wat is de beste vorm van kontakt met jongeren? Is een groepsgesprek een alternatief voor het huisbezoek?
Een van de forumleden merkte op dat zo'n groepsgesprek nooit het pastorale tweegesprek (onder 4 ogen) mag vervangen. In de groep kan men zich te gemakkelijk verschuilen, waardoor bespreking van belangrijke persoonlijke vragen niet aan bod komt. Soms konstateren we dat het kontakt met gemeenteleden niet lukt. Men is niet welkom of er wordt wel een afspraak gemaakt, maar het gesprek blijft steken op uiterlijke zaken. We zullen moeten erkennen dàt er gesprekken niet op gang komen. Soms kan er een beroep gedaan worden op andere leden (b.v. leeftijdsgenoten) in de gemeente. Samenhangend hiermee kwam ook ter sprake in hoeverre de kerkeraad moet besluiten iemand die ieder kontakt met de gemeente vermijdt af te voeren van de ledenlijst.
Zowel vanuit de zaal als vanuit het forum bleek wel dat men in deze verdrietige situatie heel voorzichtig moet handelen: je snijdt het laatste draadje door. "Soms moeten mensen door een moeilijke tijd geloodst worden en doet de tijd zijn werk", aldus een van de ambtsdragers in de zaal.
Wat is de waarde van 'bezoekjestussendoor'?
Die bezoeken zijn van groot belang, ze zijn nodig om het vertrouwen van de leden te winnen en bieden daarmee ook een goed entree voor het huisbezoek.
Tenslotte
Bijna twee uur diskussie, maar de zaal was nog lang niet uitgepraat...
Nogmaals: een bewijs dat deze conferentie in een behoeft voorziet. De eerste keer hoeft dus niet de laatste keer te zijn. Ouderlingen die als taak hebben de gemeente te weiden hebben het ook zelf nodig om af en toe eens 'bijgepraat' te worden. Het kan de pastorale zorg ten goede komen.