Jakob: een pelgrimage
1992-08-28
Jakob: een pelgrimage- Jaargang 36
- nummer 18
dr. W. Verboom (uitg. Kok Voorhoeve, Kampen, 74 blz. f 14,90)
De schrijver van dit boekje is Ned. Hervormd predikant te Wierden en lid van de Gereformeerde Bond in de Ned.
Hervormde kerk. Hij heeft enkele 'momenten uit het leven van een aartsvader' (Jakob) gekozen en mediteert daarover. Wat namelijk met Jakob gebeurt, gaat ons allen aan, zegt hij reeds in het begin. Hoe, op welke manier?
ben je geneigd te vragen. Iets ervan wordt duidelijk als je verderop leest dat de pelgrimage het hemels Kanaän als doel heeft, het koninkrijk van God en dat door Diens trouw dat doel ook bereikt zal worden.
Het boekje dat we nu in handen hebben is deel 2; het eerste deel hebben we niet ter beschikking. Daarin zijn de ervaringen van Izaäks zoon besproken, zoals die voorkomen in de hoofdstukken t/m 34 van Genesis. Daarin vinden we echter, evenals in deel 2, geen compleet verhaal, maar 'momenten'.
De keus van wat wel en wat niet ter sprake komt lijkt willekeurig, maar doet aan de compositie van de boekjes niet af. Wel moet je met het lezen ervan zélf de verbindingen tussen die momenten leggen. Dan kom je tot een levensverhaal, wat nu niet het geval is. Het accent ligt anders en wel op Jakobs belevenissen, want "wat hier met Jakob gebeurt gaat ons allen aan" (8).
In Gen. 35 : 1-4. Jakob krijgt te horen dat God de beloften, die Hij jaren geleden gaf vóór zijn vertrek naar Paddan Aram, vervulde. Hij was trouw. "Leerzaam" zegt de schrijver, "zulke geestelijke ervaringen, ook voor ons (10).
Levenslessen die nodig zijn". En hij richt zich tot de lezer en vraagt hem zijn gedachten ook eens naar het verleden te verplaatsen. "Weet u nog dat u zo ziek was en dat de Here u hielp?" "Is de Here niet geweldig trouw geweest?
Tegenover die trouw blijft Jakob nergens. Hij is in al die jaren (bij Laban bv.) niet zo trouw geweest. Hij had het te druk met gezin, kudden, met zichzelf. 't Is voor de aartsvader om zich te schamen."
Dit type bespreking van Gods daden keert in de ruim 70 bladz. van het boekje regelmatig terug. Zo bijv. als aan het eind het sterven van Jakob verhaald wordt, nadat hij zijn zonen gezegend heeft. In Gen. 32:30 lezen we dat Jakob zegt: Ik heb God gezien van aangezicht tot aangezicht en mijn ziel is gered geweest.
Dat gered zijn en de naam Jezus corresponderen met elkaar, maar vraag je je af: toen ook al voor Jakob? Heeft hij weet gehad van de Zoon van God, die mens geworden, op aarde leed en stierf, die echter opstond en ten hemel voer om aan Gods rechterhand alle macht in hemel en op aarde te ontvangen en die te gebruiken ten behoeve van zijn volk. Wij mogen dat weten vanuit de Schriften, maar Jakob? We lezen daarvan in het boekje op blz. 71: "Jakob ziet Jezus. Hij had Hem al gezien in de profetie over Juda. Nu ziet hij Hem voor zichzelf. Als gekruisigde en opgestane redder. Hij ziet Hem alsof Hij als de oudste broeder van zijn zonen bij zijn sterfbed staan. Zo dichtbij.
Hier valt de afstand in tijd weg. Dit is werkelijk tijdloos. Jezus. Hij is de kern van Jakobs verwachting (...) Jakob spreekt van redding. Een boodschap die ook naar ons toekomt. Wij mogen aan zijn sterfbed komen staan. En luisteren.
Wanneer kunnen wij werkelijk vol verwachting zijn? Zelfs in het uur van ons sterven? Als we mogen weten gered te zijn door Jezus Christus. Anders nooit."
Toen de HERE na de middeleeuwen zijn schapen weer opnieuw onder de staf van Zijn woord bijeenbracht, betoonde dát Woord zich levend en krachtig. Niet gemaakt door mensen, nee in zichzelf. Maar dat duurde niet zo heel lang. Want na een eeuw was er al weer het zoeken van de verlossing door eigen kracht. Vanuit de R.K. kerk was de 'eigen godsdienstigheid' toch weer meegenomen en ze kwam in Nadere Reformatie en Piëtisme ook in de Gereformeerde kerken opnieuw tot uiting.
Wat we nu samen in deze bespreking tegenkomen lijkt heel sterk verwant aan die stromingen, die in de 18e eeuw hun duizenden versloegen en die nu nog hun invloed doen gelden.
Als je er oog voor hebt, zie je dat ook in boekjes als het onderhavige. En daarom lijkt me het advies: niet kopen gerechtvaardigd.