Ruimte voor het wonder
2010-12-10
Door hun contacten met vooral Aziatische christenen zijn Pieter en Nelly van Kampen geïntrigeerd geraakt door de vanzelfsprekende wijze waarop deze mensen allerlei bijzondere gebeurtenissen in de Bijbel als dromen, uitdrijven van geesten, genezingen in hun eigen leefwereld een plaats geven. Het onderzoek voor dit boek is gedaan in de tijd dat Pieter, in leven Nederlands Gereformeerd predikant in Vlaardingen, al ziek was en het wonder van genezing ook een persoonlijke kleur kreeg. In die tijd zijn de auteurs nog twee keer een periode in Azië geweest. Na Pieters overlijden in 2009 heeft Nelly het boek afgemaakt.- Jaargang 54
- nummer 24
Wonder en Verlichting
Er is een groot verschil in denkwereld en beleving tussen de kerken in het Noorden en die in het Zuiden als het gaat om wonderen. Onder een wonder verstaan de auteurs ‘een gebeurtenis die niet te verklaren is uit de gewone gang van zaken in de wereld zoals wij die kennen’. Wij geloven wel in de wonderen in de Bijbel en dat God aan het eind van de tijd zal ingrijpen maar voor het overige gaan we vaak uit van wat aanvaardbaar is. De auteurs laten zien hoe wij gestempeld zijn door de ontwikkeling van de natuurwetenschappen, het rationalisme, de Verlichting en het deïsme. De natuurwetten maken wonderen onmogelijk. Ook het leven van Jezus wordt ontdaan van alles wat logisch onmogelijk is. In onze postmoderne tijd komt weer meer aandacht voor het wonderlijke, paranormale of occulte, het spirituele, maar dit blijft een spoor naast het rationele denken en leidt zeker niet tot de erkenning van een persoonlijk God of van Jezus als Gods Zoon maar eerder tegenwerking. Je zou kunnen zeggen: De Verlichting erkent geen wonderen, in de postmoderne tijd kan iedereen wonderen verrichten.
Missionaire situatie
De kerk in het Zuiden staat vergeleken met die in het Westen veel dichter bij de vroege kerk in de erkenning van bovennatuurlijke krachten en dus van wonderen en genezingen. In het boek worden veel bijzondere wonderen en tekenen verteld maar soms konden er geen wonderen gebeuren omdat de tijd niet rijp was. In de missionaire situatie zijn wonderen tekenen die de verkondiging vergezellen. Het gebed staat centraal. Er is geen vervreemding tussen het Bijbels wereldbeeld en de eigen werkelijkheid zoals bij ons. Onze manier van met de Bijbel omgaan is niet de enige; misschien kunnen we leren van de kerk in het Zuiden.
In Europa hebben wetenschap en techniek tot secularisatie geleid, in Amerika veel minder. In China maken de technologie en vooruitgang jonge intellectuelen juist nieuwsgierig naar het christelijk geloof. Misschien hebben wij, aldus de auteurs, in Europa na de gruwelen in de 20e eeuw wel een Bijbelse theologie nodig die de bovenpersoonlijke dimensie van het kwaad serieus neemt.
Teken en geloof
Ook in andere religies gebeuren wonderen; daarom komt het op onderscheidingsvermogen aan. Jezus doet wonderen als tekenen van het komend Koninkrijk en zijn bediening staat in het teken van de vervulling van de beloften aan Israël.
Genezingen, vaak verbonden met vergeving, laten zien dat mensen er weer bij mogen horen, als het ware weer opgenomen worden in het verbond. Er is altijd de verbinding van wonderteken en verkondiging maar ook van teken en geloof. Immers, de tekenen roepen evenzo goed tegenspraak en tegenkrachten en lijden op. Dat geldt voor Jezus maar ook voor de apostelen. Er staan een paar boeiende Bijbelstudies in het boek over de apostelen.
Vragen
Ondanks veel scepsis in de kerk in het Westen is er nu veel meer aandacht gekomen voor genezingsbediening, voor ziekenzalving en bevrijdingspastoraat. Het is de vraag of dat komt door contacten met de kerk van het Zuiden of door meer aandacht voor het werk van de Geest. Maar kritische vragen mogen gesteld worden. Gaat het om een authentiek verlangen naar de Geest of past het bij onze cultuur die op ervaringen en kicks gericht is? Komt het zoeken naar genezing voort uit ons onvermogen om te gaan met gebrokenheid of komt het voort uit geloof en gebed dat God grote dingen kan doen maar dat niet altijd doet op de manier die wij verwachten?
Het is een genuanceerd, rijk boek dat zich ook prima leent voor bespreking in groepen.
Kampen, P. van en N. van Kampen (2010), Ruimte voor het wonder. Over wonderen hier en ver weg. Boekencentrum Zoetermeer. 112p. € 12,50.
Ide Zinkstok is neerlandicus en lid van NGK Ede.