Avondmaal vraagt om belijdenis

2010-11-26
  • Jaargang 54
  • nummer 23
Als het gaat om het belijdeniskarakter van het avondmaal komt Calvijn met een paar overwegingen die de moeite waard zijn. Zo noemt de reformator de sacramenten niet alleen tekens, maar ook zegels.

Zo’n zegel had vroeger dezelfde functie als een handtekening nu. Bijvoorbeeld als bruid en bruidegom na de belofte van trouw (met hun ‘ja’ woord) dat vervolgens met hun handtekening ‘bezegelen’.
Op dezelfde manier belooft God ons zijn heil door zijn Woord en Hij wil omgekeerd dat wij Hem trouw beloven en zo ons geloof in Hem belijden.
Daarnaast bezegelt God zijn belofte door ons de sacramenten te geven, en wil Hij, dat wij onze belofte bezegelen door de sacramenten te nemen.
Om verantwoord aan het Avondmaal te kunnen deelnemen moet je dus weten wat je doet, en daarvoor moet je een zekere kennis hebben omtrent Gods heil in Christus, net zoals je om verantwoord een contract te kunnen ondertekenen kennis moet hebben genomen van de inhoud ervan. Wel kun je je afvragen, of er voor het verantwoord deelnemen aan het Avondmaal zó'n uitgebreide kennis nodig is, dat je er eerst jarenlang voor naar catechisatie moet zijn geweest. Met een goede uitleg kan een kind ook wel begrijpen waar het om gaat. Maar die uitleg is wel nodig, daarom wordt in Schiedam het deelnemen van kleine kinderen niet aangemoedigd. Trouwens, - voor hen die aan de joodse Pesachmaaltijd argumenten willen ontlenen - wordt daar niet ook van het jóngste kind verwacht, dat het naar de betekenis ervan vraagt?

Bij het Avondmaal (in tegenstelling tot de doop) is de ontvanger actief: ‘Neemt, eet’. De doop onderga je, het Avondmaal neem je tot je. Dat doe je zelf en daarmee verkondig je de dood des Heren, belijd je, dat je de gekruisigde Christus nodig hebt om te kunnen leven. Het is dus niet zonder reden, dat de gereformeerde kerken vanouds een geloofsbelijdenis hebben gevraagd van hen die aan het Avondmaal willen aangaan: als je voor het oog van de gemeente je geloof wilt belijden met het gebaar van het tot je nemen, dan moet je ook bereid zijn om het met het woord te doen. Zelf heb ik, wanneer ik het Avondmaal bedien, de gewoonte dit onder de aandacht te brengen door te zeggen: ‘Nu we aan tafel gaan om daar met het gebaar ons geloof te belijden, willen we het eerst nog met woorden doen door samen de Geloofsbelijdenis te zingen.’

Drs. H.J. Bruins studeerde biologie en theologie en is lid van de NGK Schiedam.

Reactie op artikel ‘Nieuwe wegen in het gesprek rond kinderen aan het Avondmaal’
Op het artikel van ds. Peter Sinia ‘Nieuwe wegen in het gesprek rond kinderen aan het Avondmaal’ reageerde drs. H.J. Bruins uit Schiedam. Hij miste de bezinning op het belijdeniskarakter van het Avondmaal en verwijst daarbij naar Calvijn. Na de belangrijkste overwegingen uit dat ingezonden komt ds. Sinia met een reactie. Daarin komt hij onder meer met de gedachte dat je ook door deel te nemen aan het Avondmaal je geloof belijdt.

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief