Een' aangepaste' dienst
1990-09-28
Een aantal Nederlands Gereformeerde kerken (en predikanten) heeft ervaring met zgn. 'aangepaste' diensten. Het zijn kerkdiensten waarbij liturgie en prediking 'aangepast' zijn op de mogelijkheden van (meestal) verstandelijk gehandikapte mensen. Naast deze diensten wordt er op veel zwakzinnigeninrichtingen iedere zondag een kerkdienst gehouden.- Jaargang 34
- nummer 20
Een ooggetuige-verslag van zo'n dienst.
Zondagmiddag. Als om tien over twee de bel luidt en het geluid over het terrein van de inrichting klinkt, lopen de eerste bewoners al in de richting van de kerkzaal. Meestal in groepen, opvallend veel mensen in rolstoelen. Ze zijn, voor hun verzorging en begeleiding volledig afhankelijk van het personeel en kunnen niet zelfstandig naar de kerk.
De dorpelwachter
Bij de ingang van de kerkzaal deelt Peter de liturgieën uit. Hij heet - als een echte dorpelwachter - iedereen welkom. De meeste bewoners kunnen niet lezen, maar ze willen toch graag een liturgie hebben, een papiertje voor henzelf. Tegen half drie is het zoeken naar een plekje. Er zijn bewoners, personeelsleden en familieleden.
Voor in de zaal zingt het koor dat vanmiddag te gast is. Er zit een stevig ritme in de muziek en dat brengt de stemming er goed in.
De dienst begint
Om half drie komt de dominee binnen.
Hij loopt het podium op en begroet ons allemaal. "Goedemiddag allemaal, wat fijn hé, dat het nu weer mooi weer is. Wat een wind hé, gisteren, wat een regen!" Verschillende bewoners zijn het hier overduidelijk mee eens. Daarna wordt de zegen uitgesproken: "Ons samenzijn is in de naam van God de Vader, God de Zoon en God·de Heilige Geest. Genade, vrede en barmhartigheid worden U geschonken door de Drieëenheid, Amen!"
Na de zegen wordt gezamenlijk 'Geef mij kracht' gezongen. Een heel bekend lied en wie niet mee kan zingen kan altijd nog proberen om mee te klappen. Vervolgens wordt er gebeden. "Als we gaan bidden, wat doen we dan?" vraagt de dominee.
Het antwoord is duidelijk: "handen samen en ogen dicht!" Na het gebed weer een bekend lied: 'Dank U voor deze nieuwe morgen'. Dan wordt er een gedeelte uit de bijbel gelezen, uit de 'gewone' N.B.G.-vertaling, die voor een aantal bewoners van huis uit bekend is. Drie verzen uit Handelingen 13, want dè aandacht kan er nooit zo lang bij gehouden worden.
De preek
Een storing in de microfoon. Gelach in de zaal. "De dominee laat een windje", zegt Alie. Als de storing verholpen is vraagt de dominee waar het vorige week over ging. Dat is even moeilijk. L:eendert, die ook op de bijbel klas zit (waar hetzelfde onderwerp wordt-behandeld) weet het. "Over Paulus!" Dan komt het verhaal ook bij anderen weer in de herinnering. Alleen begint Kees over Paulus de Boskabouter, maar dat was weer een ander verhaal.
Paulus vertelde in een stad met een heel moeilijke naam – Iconium - over de Here Jezus. Hij vertelde over genade en over liefde. Willem mag naar voren komen om uit te leggen wat 'genade' is. "Genade is de Here Jezus". De meeste christenen hebben meer woorden nodig om de betekenis van Jezus voor ons leven uit te leggen .....En wat is 'liefde'?
"Liefde is dat je van elkaar houdt, van je vader, je moeder, je broers, je zussen. Je belt ze op, ze sturen jou brieven. En als je de Avondvierdaagse loopt en je wordt erg moe, dan geef je elkaar een hand. Dat is liefde, dat je elkaar helpt. Als het goed is, zijn we allemaal één grote familie, allemaal kinderen van één Vader. En daar vertelden Paulus en Barnabas over in Iconium". De preek duurt nog geen 10 minuten. Voor de meesten is dat lang genoeg; onze woorden zijn al gauw te moeilijk, hoe eenvoudig de dominee het ook uitlegt. Af en toe wordt de dienst onderbroken door een kreet, of door iemand die van zijn stoel opstaat.
Geloofsbelijdenis
Na de preek wordt het lied 'Kinderen van één Vader' gezongen. De meeste mensen geven elkaar tijdens het zingen een hand. Dan wordt de geloofsbelijdenis uitgesproken en door een aantal mensen hardop meegezegd: '1 "Ik geloof in Gods. Hij is mijn Vader.
Hij heeft ook mij gemaakt. Ik geloof ook in de Heer Jezus. Hij is de Zoon van God, Hij is ook voor mij gekomen.
Hij hield zoveel van mij, dat Hij zelfs voor mij wilde sterven. Jezus is uit het graf opgestaan. Hij leeft. Hij is nu bij God in de Hemel. Ik geloof dat Jezus weer zal komen op aarde. Dat zal een blijde dag zijn. De Heilige Geest is nu al bij ons. Elke dag. Ik ben nooit alleen. Ik hoor bij al de mensen die ook in God geloven. Ik hoor bij de kerk. Ik geloof dat God vergeven wil wat ik verkeerd gedaan heb. God is goed. Ik hoef niet bang te zijn voor de dood. Als we sterven mogen we voor altijd bij Jezus zijn.
Daar zal het goed zijn, Amen!"
Het slot van de dienst
Na de geloofsbelijdenis zingt het koor enkele liederen. Pieter en Marijke staan voor het podium te dirigeren.
Een paar anderen dansen op de maat van de muziek in de kerkzaal.
Sjaak, Peter en Rob helpen bij de kollekte. Het is soms wel moeilijk om te zien waar de kollektezak is gebleven en wie je allemaal al hebt gehad.
Na de kollekte wordt er gebeden.
Iedereen mag naar voren komen om te vertellen waarvoor gebeden moet worden. "M'n vader, die is ziek", "voor het personeel", "ik ga met vakantie", "voor de oorlog". Zelfs een hoofdrolspeler uit 'Zeg 'ns Aa!' wordt niet vergeten .....De dominee vat alle vragen samen in het gebed.
Daarna bidt Jaap het 'Onze Vader'.
Als de dominee ons de zegen heeft meegegeven is de dienst afgelopen.
Veel bezoekers blijven nog even luisteren naar of zelfs dansen op de muziek. Bij de uitgang klinkt steeds een enthousiast 'tot volgende week'.
Dan is er weer een dienst.